Kê biên tài sản để cưỡng chế thuế và tài sản được loại trừ

Bài viết theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026

Kê biên tài sản chỉ áp dụng khi cơ quan thuế có đầy đủ căn cứ và thông tin hợp pháp về tài sản thuộc sở hữu người nộp thuế. Và có một ngoại lệ về người: cá nhân đang chữa bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh thì không bị kê biên.

Điều kiện và ngoại lệ

• Áp dụng khi cơ quan quản lý thuế có đầy đủ căn cứ và thông tin hợp pháp về tài sản thuộc sở hữu của người nộp thuế bị cưỡng chế.
• Không áp dụng kê biên với cá nhân đang trong thời gian chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh được thành lập theo quy định của pháp luật.
• Danh mục tài sản không được kê biên thực hiện theo Điều 21 Nghị định 296/2025/NĐ-CP.

Quy tắc riêng cho đơn vị dùng ngân sách

Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội và tổ chức xã hội nghề nghiệp hoạt động bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước thì không kê biên tài sản mua sắm từ nguồn ngân sách. Thay vào đó, cơ quan thuế yêu cầu đơn vị có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ tài chính để thực hiện quyết định cưỡng chế.

Đơn vị có nguồn thu từ hoạt động hợp pháp khác thì tài sản đầu tư, mua sắm từ nguồn thu đó bị kê biên, trừ năm nhóm dưới đây.

Cơ quan thuế xác minh tài sản thế nào

• Gửi văn bản cho người nộp thuế, cơ quan đăng ký quyền sở hữu tài sản, cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm và các tổ chức, cá nhân liên quan.
• Xác minh tại địa bàn nơi người nộp thuế đóng trụ sở kinh doanh hoặc cư trú.
• Thông tin xác minh gồm tài sản đã xác minh, giá trị tài sản phản ánh trên sổ sách kế toán, kết quả sản xuất kinh doanh, hoặc điều kiện kinh tế với cá nhân không kinh doanh.
• Tài sản phải đăng ký, chuyển quyền sở hữu thì xác minh qua hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, giấy chứng nhận quyền sở hữu, hoặc qua chủ sở hữu, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và người làm chứng.

Không cung cấp thông tin thì sao

Tổ chức, cá nhân liên quan nhận văn bản xác minh mà không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ thông tin về tài sản thì cơ quan quản lý thuế chuyển sang các biện pháp cưỡng chế khác theo Điều 49 Luật Quản lý thuế. Việc im lặng không làm dừng cưỡng chế, chỉ đổi cách làm.

Việc cần làm

• Rà lại sổ sách kế toán tài sản cố định cho khớp với hiện trạng thực tế.
• Chuẩn bị sẵn hồ sơ chứng minh quyền sở hữu từng tài sản lớn.
• Tài sản đang thế chấp: lưu hồ sơ đăng ký giao dịch bảo đảm để chứng minh.
• Tài sản thuê, mượn hoặc giữ hộ: có hợp đồng rõ ràng, tránh bị tính là tài sản của mình.
• Nhận văn bản xác minh: trả lời đầy đủ, vì im lặng chỉ dẫn sang biện pháp cưỡng chế khác.
• Tham gia đầy đủ khi cơ quan thuế lập biên bản xác định tài sản kê biên.
• Đơn vị dùng ngân sách: chuẩn bị văn bản đề nghị hỗ trợ tài chính gửi cơ quan có thẩm quyền.
• Đơn vị có nguồn thu khác: tách bạch tài sản mua từ ngân sách và tài sản mua từ nguồn thu.
• Cá nhân đang điều trị: giữ giấy tờ của cơ sở khám chữa bệnh.

Xem thêm: Cưỡng chế khấu trừ lương và việc doanh nghiệp phải làm