Bài viết theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Đang nợ tiền hàng một đối tác bị cưỡng chế thuế thì có thể nhận quyết định buộc nộp thẳng vào ngân sách thay vì trả cho đối tác. Đổi lại, số tiền đó được tính là đã thanh toán cho họ.
- Áp dụng khi cơ quan thuế có căn cứ hợp pháp về tiền, tài sản bên thứ ba đang giữ.
- Hai nhóm: bên đang nợ tiền và bên đang giữ hộ.
- Đang giữ tiền: nộp thay trong 15 ngày.
- Đang nợ tiền: nộp ngay trong ngày khoản nợ đến hạn.
- Đang giữ tài sản: xử lý theo hướng kê biên, bán đấu giá.
- Tiền nộp thay được tính là đã thanh toán cho bên bị cưỡng chế.
- Nhận văn bản xác minh: trả lời trong 05 ngày làm việc.
- Quyết định gửi cho ba nơi, gồm cả cơ quan thuế quản lý bên thứ ba.
Hai mốc thời hạn nộp thay
| Tình huống | Thời hạn nộp thay |
|---|---|
| Bên thứ ba đang nắm giữ tiền của người nộp thuế bị cưỡng chế | Trong 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định cưỡng chế |
| Bên thứ ba có khoản nợ phải trả người nộp thuế bị cưỡng chế | Ngay trong ngày khoản nợ đến hạn thanh toán |
| Bên thứ ba nắm giữ tài sản, ngoài hai trường hợp trên | Áp dụng theo quy định về kê biên tài sản, bán đấu giá |
Số tiền bên thứ ba nộp vào ngân sách nhà nước thay cho người bị cưỡng chế được xác định là số tiền đã thanh toán cho người đó.
Nghĩa là doanh nghiệp không phải trả hai lần: nộp ngân sách xong là giảm công nợ tương ứng với đối tác.
Nên lưu chứng từ nộp ngân sách và bản sao quyết định cưỡng chế vào hồ sơ công nợ.
Đối chiếu công nợ với đối tác cần kèm hai chứng từ này để tránh tranh chấp về sau.
Ai bị coi là bên thứ ba
| Nhóm | Mô tả |
|---|---|
| Đang nợ tiền | Tổ chức, cá nhân đang có khoản nợ đến hạn phải trả cho người nộp thuế bị cưỡng chế |
| Đang giữ hộ | Tổ chức, cá nhân, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được người nộp thuế ủy quyền nắm giữ tiền, tài sản, hàng hóa, giấy tờ, chứng chỉ có giá thuộc sở hữu của người nộp thuế bị cưỡng chế |
Biện pháp chỉ áp dụng khi cơ quan quản lý thuế có đầy đủ căn cứ hợp pháp để xác định bên thứ ba đang có khoản nợ hoặc đang nắm giữ tiền, tài sản của người bị cưỡng chế.
Bước xác minh trước khi ra quyết định
- Cơ quan quản lý thuế có văn bản yêu cầu bên thứ ba cung cấp thông tin về tiền, tài sản đang nắm giữ hoặc công nợ phải trả đối với người nộp thuế bị cưỡng chế.
- Bên thứ ba không cung cấp được thông tin theo yêu cầu thì phải có văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý thuế.
- Thời hạn giải trình là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.
- Quyết định cưỡng chế được gửi cho ba nơi: người nộp thuế bị cưỡng chế, bên thứ ba, và cơ quan quản lý thuế quản lý bên thứ ba.
Bên thứ ba không có thông tin theo yêu cầu vẫn có nghĩa vụ gửi văn bản giải trình.
Hạn giải trình là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản yêu cầu.
Cơ quan quản lý thuế quản lý chính bên thứ ba cũng nhận được quyết định, nên việc này có nơi theo dõi.
Kế toán công nợ nên đưa văn bản yêu cầu xác minh vào luồng xử lý ưu tiên.
Việc cần làm
- Nhận văn bản yêu cầu xác minh: rà số dư công nợ phải trả với đối tác được nêu tên.
- Trả lời trong 05 ngày làm việc, kể cả khi không có số dư nào.
- Nhận quyết định cưỡng chế: xác định mình thuộc nhóm giữ tiền hay nhóm đang nợ.
- Nhóm giữ tiền: nộp trong 15 ngày kể từ ngày nhận quyết định.
- Nhóm đang nợ: theo dõi ngày đến hạn của khoản nợ để nộp đúng ngày đó.
- Nộp xong: lưu chứng từ nộp ngân sách và hạch toán giảm công nợ phải trả.
- Thông báo cho đối tác kèm bản sao chứng từ để đối chiếu công nợ.
- Đang giữ hộ tài sản của đối tác: nắm rõ tài sản sẽ đi theo hướng kê biên, bán đấu giá.
- Rà lại hợp đồng có điều khoản thanh toán để lường trước tình huống này.
Bên thứ ba trong cưỡng chế thuế là ai?
Tổ chức, cá nhân đang có khoản nợ đến hạn phải trả cho người nộp thuế bị cưỡng chế, hoặc được người nộp thuế ủy quyền nắm giữ tiền, tài sản, hàng hóa, giấy tờ, chứng chỉ có giá thuộc sở hữu của người đó.
Đang giữ tiền của bên bị cưỡng chế thì nộp trong bao lâu?
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định cưỡng chế của cơ quan quản lý thuế.
Đang nợ tiền hàng thì nộp lúc nào?
Nộp thay ngay trong ngày khoản nợ đến hạn thanh toán.
Nộp thay rồi có phải trả cho đối tác nữa không?
Không. Số tiền bên thứ ba nộp vào ngân sách nhà nước thay cho người nộp thuế bị cưỡng chế được xác định là số tiền đã thanh toán cho người nộp thuế bị cưỡng chế.
Không có thông tin để cung cấp thì làm gì?
Phải có văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý thuế trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.
Quyết định cưỡng chế gửi cho ai?
Người nộp thuế bị cưỡng chế, bên thứ ba đang nắm giữ tiền hoặc tài sản, và cơ quan quản lý thuế quản lý bên thứ ba.
Đang giữ tài sản của bên bị cưỡng chế thì sao?
Áp dụng theo quy định về cưỡng chế bằng biện pháp kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên.
Cơ quan thuế dựa vào đâu để áp dụng biện pháp này?
Khi có đầy đủ căn cứ hợp pháp để xác định bên thứ ba đang có khoản nợ hoặc đang nắm giữ tiền, tài sản của người nộp thuế bị cưỡng chế.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, Điều 70 và Điều 71
- Luật Quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15, Điều 48
Xem thêm: Kê biên tài sản để cưỡng chế thuế và tài sản được loại trừ
[…] Xem thêm: Bị buộc nộp thuế thay cho đối tác đang nợ mình […]