Bài viết theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/10/2025
Trong giai đoạn chuyển tiếp, chỉ cần đạt một trong bốn tiêu chí là thuế bổ sung tại một nước bằng 0. Giai đoạn này kéo tới năm tài chính bắt đầu trước 31/12/2026.
Giai đoạn chuyển tiếp là khoảng nào
Là khoảng thời gian có các năm tài chính bắt đầu vào ngày hoặc trước ngày 31/12/2026, nhưng không bao gồm năm tài chính kết thúc sau ngày 30/6/2028. Hai mốc này quyết định năm nào còn được hưởng cơ chế nhẹ.
Bốn tiêu chí, đạt một là đủ
| Tiêu chí | Ngưỡng |
|---|---|
| Doanh thu và lợi nhuận nhỏ | Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đạt chuẩn có tổng doanh thu dưới 10 triệu EUR và lợi nhuận trước thuế dưới 01 triệu EUR, hoặc lỗ tại nước đó |
| Thuế suất thực tế đơn giản hóa | Tối thiểu 15% cho năm tài chính 2023 và 2024, 16% cho năm 2025, 17% cho năm 2026 |
| Lợi nhuận thấp hơn khoản giảm trừ | Lợi nhuận trước thuế tại nước đó bằng hoặc thấp hơn giá trị tài sản hữu hình và tiền lương được giảm trừ, theo tỷ lệ tại Phụ lục kèm Nghị quyết 107/2023/QH15 |
| Lỗ | Lỗ trên báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đạt chuẩn |
Tiêu chí thuế suất thực tế đơn giản hóa nâng dần: 15% cho 2023 và 2024, 16% cho 2025, 17% cho 2026.
Tập đoàn đạt tiêu chí này ở năm trước chưa chắc đạt ở năm sau.
Việc tính toán dựa trên dữ liệu của mọi đơn vị và cơ sở thường trú trong một nước.
Liên doanh và công ty con của liên doanh được áp dụng như đơn vị hợp thành của một tập đoàn riêng biệt, nhưng thu nhập, lỗ và tổng doanh thu lấy theo báo cáo tài chính đạt chuẩn.
Miễn xử phạt trong giai đoạn chuyển tiếp
- Gửi thông báo quá thời hạn hoặc không gửi thông báo đơn vị chịu trách nhiệm kê khai.
- Đăng ký thuế quá thời hạn đến 90 ngày.
- Thông báo thay đổi nội dung đăng ký thuế quá hạn mà không làm thay đổi giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc thông báo mã số thuế.
- Thông báo thay đổi nội dung đăng ký thuế quá hạn đến 90 ngày có làm thay đổi giấy chứng nhận đăng ký thuế.
- Khai sai, khai không đầy đủ hồ sơ thuế mà không dẫn đến thiếu thuế.
- Nộp hồ sơ khai thuế quá hạn đến 90 ngày, hoặc từ 91 ngày trở lên nhưng không phát sinh số thuế phải nộp.
- Nộp hồ sơ khai thuế quá hạn từ 91 ngày trở lên có phát sinh thuế, nhưng đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc lập biên bản.
- Khai sai căn cứ tính thuế dẫn đến thiếu thuế, nhưng nghiệp vụ đã phản ánh đầy đủ trên sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ hợp pháp và người nộp thuế đã tự giác nộp đủ trước khi có quyết định xử phạt.
Người có thẩm quyền xử phạt không ra quyết định xử phạt, nhưng người nộp thuế vẫn phải thực hiện thông báo, đăng ký thuế, nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế.
Nhiều trường hợp miễn phạt gắn điều kiện đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi bị kiểm tra.
Nghĩa là chủ động khắc phục sớm là điều kiện, chứ cơ chế này không phải sự bỏ qua vô điều kiện.
Mốc 90 ngày lặp lại ở nhiều hành vi, nên đây là ranh giới cần nhớ.
Khai và nộp bằng đồng tiền nào
- Tờ khai thông tin và Bản thuyết minh chênh lệch chuẩn mực kế toán: khai bằng đồng tiền lập báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao.
- Tờ khai thuế bổ sung và nộp thuế: bằng Đồng Việt Nam.
- Số thuế bổ sung trên Tờ khai thông tin trình bày bằng đồng tiền hợp nhất khác Đồng Việt Nam thì đơn vị kê khai được lựa chọn khai và nộp bằng đồng tiền đó.
- Chọn khai và nộp bằng Đồng Việt Nam: tỷ giá quy đổi là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi đơn vị thường xuyên giao dịch, tại ngày nộp hồ sơ khai thuế.
Xem thêm: Đồng tiền khai thuế và tỷ giá quy đổi khi khai, nộp thuế
Việc cần làm
- Xác định năm tài chính của tập đoàn có nằm trong giai đoạn chuyển tiếp hay không.
- Kiểm tra báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đạt chuẩn đã có chưa, vì ba trong bốn tiêu chí dựa vào đó.
- Tính thuế suất thực tế đơn giản hóa theo từng nước và so với ngưỡng của năm tương ứng.
- So lợi nhuận trước thuế với giá trị tài sản hữu hình và tiền lương được giảm trừ.
- Gộp dữ liệu của mọi đơn vị và cơ sở thường trú trong cùng một nước khi tính.
- Có liên doanh: tách ra tính như tập đoàn riêng biệt theo báo cáo tài chính đạt chuẩn.
- Lỡ hạn thủ tục trong giai đoạn chuyển tiếp: khắc phục và nộp đủ trước khi bị kiểm tra.
- Nhớ mốc 90 ngày cho các hành vi chậm đăng ký, chậm thông báo, chậm nộp hồ sơ.
- Quyết định sớm khai và nộp bằng Đồng Việt Nam hay đồng tiền hợp nhất, vì tỷ giá quy đổi khác nhau.
Giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến khi nào?
Là khoảng thời gian có các năm tài chính bắt đầu vào ngày hoặc trước ngày 31/12/2026, nhưng không bao gồm năm tài chính kết thúc sau ngày 30/6/2028.
Có mấy tiêu chí để thuế bổ sung bằng 0?
Bốn tiêu chí, chỉ cần đáp ứng một trong số đó: doanh thu dưới 10 triệu EUR và lợi nhuận trước thuế dưới 01 triệu EUR hoặc lỗ; thuế suất thực tế đơn giản hóa đạt ngưỡng theo năm; lợi nhuận bằng hoặc thấp hơn khoản giảm trừ tài sản hữu hình và tiền lương; hoặc lỗ trên báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đạt chuẩn.
Ngưỡng thuế suất thực tế đơn giản hóa là bao nhiêu?
Tối thiểu 15% cho năm tài chính 2023 và 2024, 16% cho năm tài chính 2025, và 17% cho năm tài chính 2026.
Ngưỡng doanh thu để được hưởng tiêu chí đầu là bao nhiêu?
Tổng doanh thu dưới 10 triệu EUR và lợi nhuận trước thuế thu nhập doanh nghiệp dưới 01 triệu EUR, hoặc lỗ tại nước đó.
Liên doanh được tính thế nào?
Liên doanh và công ty con của liên doanh được áp dụng như đơn vị hợp thành của một tập đoàn đa quốc gia riêng biệt, trừ thu nhập hoặc lỗ và tổng doanh thu được lấy theo báo cáo tài chính đạt chuẩn.
Chậm nộp hồ sơ trong giai đoạn chuyển tiếp có bị phạt không?
Không xử phạt với trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn đến 90 ngày, hoặc từ 91 ngày trở lên nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, hoặc có phát sinh thuế nhưng đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra.
Không bị phạt thì có phải làm thủ tục nữa không?
Vẫn phải. Người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt nhưng người nộp thuế vẫn phải thực hiện thông báo, đăng ký thuế, nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế theo quy định.
Tờ khai thông tin khai bằng đồng tiền nào?
Bằng đồng tiền sử dụng lập Báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao.
Nộp thuế bổ sung bằng tiền gì?
Bằng Đồng Việt Nam, trừ trường hợp số thuế trên Tờ khai thông tin được trình bày bằng đồng tiền hợp nhất khác Đồng Việt Nam thì được lựa chọn khai và nộp bằng đồng tiền đó.
Chọn nộp bằng Đồng Việt Nam thì quy đổi theo tỷ giá nào?
Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai thường xuyên có giao dịch, tại ngày nộp hồ sơ khai thuế.
- Nghị định 236/2025/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 107/2023/QH15 về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Điều 11, Điều 14, Điều 15, Điều 16 và Điều 17
- Nghị quyết 107/2023/QH15, Điều 6 và Phụ lục
[…] Xem thêm: Giảm trừ giai đoạn chuyển tiếp của thuế tối thiểu toàn cầu […]