02/09/2026
Thuê một đơn vị làm dịch vụ, kết quả không như mong đợi. Bên cung ứng có phải chịu trách nhiệm hay chỉ cần chứng minh đã cố gắng hết sức. Luật Thương mại chia dịch vụ thành hai nhóm với hai mức nghĩa vụ khác nhau, và việc xác định đúng nhóm quyết định ai đúng ai sai.
- Hai loại nghĩa vụ: theo kết quả công việc và theo nỗ lực, khả năng cao nhất.
- Dịch vụ yêu cầu đạt kết quả nhất định thì bên cung ứng phải đạt kết quả phù hợp mục đích hợp đồng.
- Bên cung ứng phải thông báo ngay khi thông tin, tài liệu, phương tiện không bảo đảm.
- Không thỏa thuận giá thì lấy giá loại dịch vụ đó trong các điều kiện tương tự.
- Không thỏa thuận thời hạn thanh toán thì trả khi việc cung ứng dịch vụ hoàn thành.
Hai mức nghĩa vụ
| Loại nghĩa vụ | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Theo kết quả công việc | Tính chất dịch vụ yêu cầu bên cung ứng phải đạt được một kết quả nhất định, nên phải cung ứng với kết quả phù hợp với các điều khoản và mục đích của hợp đồng | Điều 79 |
| Theo nỗ lực và khả năng cao nhất | Bên cung ứng thực hiện công việc với nỗ lực và khả năng cao nhất của mình | Điều 80 |
Việc một dịch vụ thuộc nhóm nào phụ thuộc vào tính chất của loại dịch vụ. Để tránh tranh cãi về sau, hợp đồng nên mô tả rõ kết quả cần đạt và tiêu chuẩn nghiệm thu, hoặc nêu rõ đây là nghĩa vụ theo nỗ lực khi bản chất công việc không cho phép cam kết kết quả.
Điều 79 dự liệu trường hợp hợp đồng không có quy định cụ thể về tiêu chuẩn kết quả cần đạt được, khi đó bên cung ứng vẫn phải hướng tới kết quả phù hợp với mục đích của hợp đồng.
Bốn nghĩa vụ chung của bên cung ứng
Điều 78 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 liệt kê, trừ trường hợp có thỏa thuận khác:
- Cung ứng các dịch vụ và thực hiện những công việc có liên quan một cách đầy đủ, phù hợp với thỏa thuận và theo quy định của Luật;
- Bảo quản và giao lại cho khách hàng tài liệu và phương tiện được giao để thực hiện dịch vụ, sau khi hoàn thành công việc;
- Thông báo ngay cho khách hàng trong trường hợp thông tin, tài liệu không đầy đủ, phương tiện không bảo đảm để hoàn thành việc cung ứng dịch vụ;
- Giữ bí mật về thông tin mà mình biết được trong quá trình cung ứng dịch vụ, nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
Nghĩa vụ thứ ba có giá trị bảo vệ cho chính bên cung ứng. Thông báo kịp thời khi tài liệu khách hàng cung cấp thiếu hoặc phương tiện không bảo đảm là cách chuyển phần trách nhiệm về phía khách hàng nếu công việc không đạt kết quả.
Giá dịch vụ và thời hạn thanh toán
Điều 86 Luật Thương mại 2005 quy định khi không có thỏa thuận về giá dịch vụ, không có thỏa thuận về phương pháp xác định giá và cũng không có chỉ dẫn nào khác, giá dịch vụ được xác định theo giá của loại dịch vụ đó trong các điều kiện tương tự về phương thức cung ứng, thời điểm cung ứng, thị trường địa lý, phương thức thanh toán và các điều kiện khác.
Điều 87 xử lý thời hạn thanh toán: trường hợp không có thỏa thuận và giữa các bên không có bất kỳ thói quen nào về việc thanh toán thì thời hạn thanh toán là thời điểm việc cung ứng dịch vụ được hoàn thành.
Chữ thói quen trong điều luật có ý nghĩa thực tế: hai bên đã làm việc nhiều lần với một chu kỳ thanh toán quen thuộc thì chu kỳ đó được tính đến, ngay cả khi hợp đồng lần này không ghi.
Hình thức hợp đồng dịch vụ
Điều 74 Luật Thương mại 2005 cho phép hợp đồng dịch vụ được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lập bằng hành vi cụ thể. Đây là điểm khác với một số quan hệ khác trong Luật, chẳng hạn hợp đồng đại lý hay hợp đồng nhượng quyền bắt buộc lập thành văn bản.
Dịch vụ tư vấn thuộc nhóm nghĩa vụ nào?
Phụ thuộc vào tính chất công việc và thỏa thuận của các bên. Dịch vụ cam kết một sản phẩm đầu ra cụ thể thiên về nghĩa vụ theo kết quả tại Điều 79; dịch vụ mà kết quả phụ thuộc nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát thiên về nghĩa vụ theo nỗ lực tại Điều 80.
Khách hàng cung cấp tài liệu thiếu làm công việc chậm thì ai chịu?
Khoản 3 Điều 78 buộc bên cung ứng thông báo ngay khi thông tin, tài liệu không đầy đủ. Thực hiện đúng nghĩa vụ thông báo này giúp bên cung ứng có căn cứ khi công việc bị ảnh hưởng.
Hợp đồng dịch vụ bằng lời nói có giá trị không?
Có. Điều 74 Luật Thương mại 2005 cho phép hợp đồng dịch vụ thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc xác lập bằng hành vi cụ thể.
Không ghi giá dịch vụ trong hợp đồng thì tính thế nào?
Theo Điều 86, lấy giá của loại dịch vụ đó trong các điều kiện tương tự về phương thức cung ứng, thời điểm cung ứng, thị trường địa lý, phương thức thanh toán và các điều kiện khác ảnh hưởng đến giá.
Khi nào phải thanh toán nếu hợp đồng không nói?
Thời điểm việc cung ứng dịch vụ được hoàn thành, theo Điều 87, khi các bên không có thỏa thuận và cũng không có thói quen nào về việc thanh toán.
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, các điều 74, 78, 79, 80, 86 và 87
