Bài viết theo Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, Điều 74 đến Điều 87
Nhận thêm một người góp vốn vào công ty một thành viên là đổi loại hình, không đơn thuần là tăng vốn. Luật buộc công ty phải chuyển sang trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần, và thông báo trong 10 ngày.
- Chủ sở hữu chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty.
- Không được phát hành cổ phần, trừ trường hợp để chuyển đổi thành công ty cổ phần.
- Được phát hành trái phiếu, gồm cả trái phiếu riêng lẻ.
- Chủ sở hữu là tổ chức có 15 quyền, chủ sở hữu là cá nhân chỉ có 6 quyền trong số đó.
- Chủ sở hữu là cá nhân phải tách biệt chi tiêu cá nhân và gia đình với chi tiêu của công ty.
- Chủ sở hữu là tổ chức chọn một trong hai mô hình quản lý.
- Tăng vốn bằng vốn góp của người khác thì phải đổi loại hình.
- Hoàn trả vốn góp chỉ được sau 02 năm hoạt động kinh doanh liên tục.
Đặc điểm
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Chủ sở hữu | Một tổ chức hoặc một cá nhân |
| Trách nhiệm | Chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty |
| Tư cách pháp nhân | Có, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp |
| Cổ phần | Không được phát hành, trừ trường hợp để chuyển đổi thành công ty cổ phần |
| Trái phiếu | Được phát hành; phát hành riêng lẻ theo quy định về chào bán trái phiếu riêng lẻ |
Vốn góp thực hiện trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Không góp đủ thì chủ sở hữu phải đăng ký thay đổi vốn điều lệ bằng giá trị số vốn đã góp trong 30 ngày kể từ ngày cuối cùng phải góp đủ, và chịu trách nhiệm tương ứng với phần vốn góp đã cam kết với nghĩa vụ tài chính phát sinh trước ngày đăng ký thay đổi.
Quyền của chủ sở hữu
Chủ sở hữu là tổ chức có 15 quyền. Một số quyền liên quan trực tiếp đến tài chính, kế toán:
- Thông qua hợp đồng vay, cho vay, bán tài sản và các hợp đồng khác do Điều lệ quy định có giá trị từ 50% tổng giá trị tài sản trở lên ghi trong báo cáo tài chính gần nhất, hoặc một tỷ lệ hay giá trị khác nhỏ hơn theo Điều lệ.
- Thông qua báo cáo tài chính của công ty.
- Quyết định tăng vốn điều lệ; chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ cho tổ chức, cá nhân khác; quyết định phát hành trái phiếu.
- Quyết định thành lập công ty con, góp vốn vào công ty khác.
- Quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác.
- Thu hồi toàn bộ giá trị tài sản của công ty sau khi công ty hoàn thành giải thể hoặc phá sản.
Chủ sở hữu là cá nhân chỉ có các quyền tại điểm a, h, l, m, n và o: quyết định Điều lệ; tăng vốn và chuyển nhượng vốn, phát hành trái phiếu; sử dụng lợi nhuận sau thuế; tổ chức lại, giải thể, yêu cầu phá sản; thu hồi tài sản sau giải thể; và quyền khác theo Luật và Điều lệ.
Ngoài ra, chủ sở hữu là cá nhân quyết định đầu tư, kinh doanh và quản trị nội bộ công ty, trừ trường hợp Điều lệ có quy định khác.
Cách chia này phản ánh thực tế: ở công ty do cá nhân làm chủ, chủ sở hữu đồng thời là người điều hành nên luật không cần liệt kê riêng từng quyền quản trị.
Nghĩa vụ tách bạch tài sản
Chủ sở hữu phải xác định và tách biệt tài sản của chủ sở hữu công ty với tài sản của công ty.
Chủ sở hữu là cá nhân còn phải tách biệt chi tiêu của cá nhân và gia đình mình với chi tiêu của Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
Đây là nghĩa vụ nền của chế độ trách nhiệm hữu hạn. Trộn lẫn tiền công ty với tiền nhà là điểm yếu lớn nhất khi có tranh chấp hoặc khi cơ quan thuế rà soát chi phí.
Chủ sở hữu cũng phải tuân thủ quy định của pháp luật về hợp đồng trong việc mua, bán, vay, cho vay, thuê, cho thuê và các giao dịch khác giữa công ty và chính chủ sở hữu.
Cơ cấu tổ chức quản lý
| Chủ sở hữu | Mô hình |
|---|---|
| Tổ chức | Chọn một trong hai: Chủ tịch công ty và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc; hoặc Hội đồng thành viên và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc |
| Cá nhân | Có Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Chủ sở hữu là Chủ tịch công ty và có thể kiêm hoặc thuê người khác làm Giám đốc, Tổng giám đốc |
Hội đồng thành viên trong mô hình thứ hai có từ 03 đến 07 thành viên, do chủ sở hữu bổ nhiệm, miễn nhiệm, nhiệm kỳ không quá 05 năm.
Công ty có chủ sở hữu là doanh nghiệp nhà nước thì phải thành lập Ban kiểm soát; trường hợp khác do công ty quyết định.
Công ty phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật giữ một trong các chức danh Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Điều lệ không quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty là người đại diện theo pháp luật.
Tăng, giảm vốn điều lệ
| Chiều | Cách thực hiện |
|---|---|
| Tăng | Chủ sở hữu góp thêm vốn, hoặc huy động thêm vốn góp của người khác. Chủ sở hữu quyết định hình thức và mức tăng |
| Giảm | Hoàn trả một phần vốn góp nếu công ty đã hoạt động kinh doanh liên tục từ 02 năm trở lên và bảo đảm thanh toán đủ nợ sau khi hoàn trả; hoặc vốn điều lệ không được chủ sở hữu thanh toán đầy đủ và đúng hạn |
Trường hợp tăng vốn điều lệ bằng việc huy động thêm phần vốn góp của người khác, công ty phải tổ chức quản lý theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần.
Chọn mô hình hai thành viên trở lên thì thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày hoàn thành việc thay đổi vốn điều lệ.
Chọn chuyển thành công ty cổ phần thì làm thủ tục chuyển đổi loại hình, đăng ký trong 10 ngày kể từ ngày hoàn thành việc chuyển đổi.
Việc cần làm
- Chọn và ghi vào Điều lệ mô hình quản lý, nếu chủ sở hữu là tổ chức.
- Ghi rõ trong Điều lệ ai là người đại diện theo pháp luật, tránh mặc định rơi vào Chủ tịch công ty.
- Với chủ sở hữu là cá nhân, lập quy chế tách biệt chi tiêu cá nhân và gia đình với chi tiêu của công ty.
- Mở tài khoản ngân hàng riêng cho công ty và không dùng chung với tài khoản cá nhân.
- Đặt ngưỡng hợp đồng phải trình chủ sở hữu, có thể nhỏ hơn 50% tổng giá trị tài sản.
- Trước khi nhận thêm người góp vốn, chuẩn bị sẵn hồ sơ chuyển loại hình.
- Kiểm tra mốc 02 năm hoạt động liên tục trước khi hoàn trả vốn góp.
- Ghi vào sổ kế toán vốn góp theo số thực góp, không theo vốn điều lệ trên giấy phép.
Công ty một thành viên có được phát hành cổ phần không?
Không, trừ trường hợp để chuyển đổi thành công ty cổ phần. Công ty được phát hành trái phiếu theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.
Nhận thêm một người góp vốn thì công ty có phải đổi loại hình không?
Có. Trường hợp tăng vốn điều lệ bằng việc huy động thêm phần vốn góp của người khác, công ty phải tổ chức quản lý theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần.
Thông báo thay đổi trong bao lâu?
Trường hợp tổ chức quản lý theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên thì công ty phải thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày hoàn thành việc thay đổi vốn điều lệ.
Chủ sở hữu là cá nhân có phải tách bạch chi tiêu không?
Có. Chủ sở hữu công ty phải xác định và tách biệt tài sản của mình với tài sản của công ty; chủ sở hữu là cá nhân còn phải tách biệt chi tiêu của cá nhân và gia đình mình với chi tiêu của Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
Công ty một thành viên do tổ chức làm chủ có mấy mô hình quản lý?
Hai: Chủ tịch công ty và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc; hoặc Hội đồng thành viên và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
Có bắt buộc lập Ban kiểm soát không?
Chỉ bắt buộc với công ty có chủ sở hữu là doanh nghiệp nhà nước. Trường hợp khác do công ty quyết định.
Hội đồng thành viên của công ty một thành viên có mấy người?
Từ 03 đến 07 thành viên, do chủ sở hữu công ty bổ nhiệm, miễn nhiệm với nhiệm kỳ không quá 05 năm.
Bao lâu thì được rút bớt vốn khỏi công ty?
Hoàn trả một phần vốn góp cho chủ sở hữu chỉ được thực hiện nếu công ty đã hoạt động kinh doanh liên tục từ 02 năm trở lên kể từ ngày đăng ký thành lập doanh nghiệp và bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác sau khi hoàn trả.
Hợp đồng giá trị bao nhiêu thì phải trình chủ sở hữu?
Từ 50% tổng giá trị tài sản trở lên ghi trong báo cáo tài chính gần nhất, hoặc một tỷ lệ hay giá trị khác nhỏ hơn quy định tại Điều lệ công ty.
Chủ sở hữu là cá nhân giữ chức danh gì?
Chủ sở hữu công ty là Chủ tịch công ty và có thể kiêm hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, Điều 74, Điều 75, Điều 76, Điều 77, Điều 79, Điều 80, Điều 85 và Điều 87
Xem thêm: Vốn điều lệ và thời hạn góp vốn
