02/09/2026
Doanh nghiệp thuê máy móc, thiết bị để phục vụ sản xuất. Trong thời hạn thuê, máy hỏng thì ai sửa, ai chịu chi phí, và nếu bên cho thuê bán máy cho người khác thì hợp đồng thuê còn hiệu lực không. Luật Thương mại trả lời cả ba câu, với những mặc định nghiêng về bên thuê.
- Bên cho thuê có nghĩa vụ bảo dưỡng và sửa chữa hàng hóa cho thuê.
- Bên cho thuê chậm sửa chữa thì bên thuê tự làm và bên cho thuê chịu chi phí hợp lý.
- Tổn thất trong thời hạn thuê thuộc về bên cho thuê nếu bên thuê không có lỗi.
- Mọi lợi ích phát sinh từ hàng hóa cho thuê trong thời hạn thuê thuộc về bên thuê.
- Thay đổi quyền sở hữu hàng hóa cho thuê không ảnh hưởng đến hiệu lực hợp đồng thuê.
Nghĩa vụ hai bên
| Bên cho thuê | Bên thuê |
|---|---|
| Giao hàng hóa cho thuê theo đúng hợp đồng | Chiếm hữu và sử dụng hàng hóa theo hợp đồng; không có thỏa thuận cụ thể thì sử dụng theo cách thức phù hợp với tính chất của hàng hóa |
| Bảo đảm quyền chiếm hữu và sử dụng của bên thuê không bị tranh chấp bởi bên thứ ba trong thời gian thuê | Giữ gìn, bảo quản hàng hóa trong thời hạn thuê và trả lại khi hết thời hạn |
| Bảo đảm hàng hóa phù hợp với mục đích sử dụng của bên thuê theo thỏa thuận | Trả tiền thuê hàng hóa theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật |
| Bảo dưỡng và sửa chữa hàng hóa | Không được bán, cho thuê lại hàng hóa đã thuê |
Khoản 3 Điều 271 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 cho bên thuê một cơ chế tự vệ: bên thuê yêu cầu bên cho thuê bảo dưỡng, sửa chữa; nếu bên cho thuê không thực hiện trong một thời hạn hợp lý thì bên thuê có thể tự tiến hành, và bên cho thuê phải chịu các chi phí hợp lý của việc bảo dưỡng, sửa chữa đó.
Điều 272 quy định bên thuê không được sửa chữa, thay đổi tình trạng ban đầu của hàng hóa cho thuê nếu không được bên cho thuê chấp thuận. Cần phân biệt với việc bảo dưỡng, sửa chữa sau khi đã yêu cầu mà bên cho thuê không thực hiện theo khoản 3 Điều 271.
Ai chịu tổn thất trong thời hạn thuê
Khoản 1 Điều 273 Luật Thương mại 2005 đặt mặc định nghiêng về bên thuê: trừ trường hợp có thỏa thuận khác, bên cho thuê phải chịu tổn thất đối với hàng hóa cho thuê trong thời hạn thuê nếu bên thuê không có lỗi gây ra tổn thất đó.
Khoản 2 bổ sung: trong trường hợp đó, bên cho thuê có trách nhiệm sửa chữa hàng hóa cho thuê trong thời hạn hợp lý để bảo đảm mục đích sử dụng của bên thuê.
Điều 274 cho phép các bên thỏa thuận chuyển rủi ro sang bên thuê. Đây là lý do hợp đồng thuê thiết bị giá trị lớn thường có điều khoản riêng về rủi ro và bảo hiểm.
Lợi ích phát sinh thuộc về ai
Điều 282 Luật Thương mại 2005 quy định trừ trường hợp có thỏa thuận khác, mọi lợi ích phát sinh từ hàng hóa cho thuê trong thời hạn thuê thuộc về bên thuê.
Quy định này hợp lý với bản chất của quan hệ thuê: bên thuê trả tiền để khai thác công dụng của tài sản trong thời hạn thuê, nên hoa lợi, lợi tức từ việc khai thác đó thuộc về họ.
Bán tài sản đang cho thuê
Điều 283 Luật Thương mại 2005 nêu một câu ngắn nhưng quan trọng: mọi thay đổi về quyền sở hữu đối với hàng hóa cho thuê không ảnh hưởng đến hiệu lực của hợp đồng cho thuê.
Bên cho thuê bán tài sản cho người khác thì hợp đồng thuê vẫn tiếp tục, và chủ sở hữu mới kế thừa vị trí bên cho thuê. Bên mua tài sản đang cho thuê cần biết mình mua kèm cả hợp đồng thuê hiện hữu.
Về phía bên thuê, Điều 281 giới hạn quyền cho thuê lại: bên thuê chỉ được cho thuê lại hàng hóa khi có sự chấp thuận của bên cho thuê.
Máy thuê bị hỏng do hao mòn tự nhiên thì ai sửa?
Bên cho thuê, theo khoản 4 Điều 270 và khoản 1 Điều 273 Luật Thương mại 2005, khi bên thuê không có lỗi gây ra tổn thất, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Bên cho thuê không chịu sửa thì làm gì?
Khoản 3 Điều 271 cho phép bên thuê tự tiến hành bảo dưỡng, sửa chữa sau khi đã yêu cầu mà bên cho thuê không thực hiện trong một thời hạn hợp lý. Bên cho thuê phải chịu các chi phí hợp lý của việc đó.
Được cho đơn vị khác thuê lại máy mình đang thuê không?
Chỉ khi có sự chấp thuận của bên cho thuê, theo Điều 281 Luật Thương mại 2005. Khoản 5 Điều 271 cũng cấm bên thuê bán hoặc cho thuê lại hàng hóa đã thuê khi chưa được chấp thuận.
Bên cho thuê bán máy giữa chừng, hợp đồng thuê còn hiệu lực không?
Còn. Điều 283 Luật Thương mại 2005 quy định mọi thay đổi về quyền sở hữu đối với hàng hóa cho thuê không ảnh hưởng đến hiệu lực của hợp đồng cho thuê.
Cải tiến máy thuê để tăng năng suất có được không?
Cần sự chấp thuận của bên cho thuê. Điều 272 cấm bên thuê sửa chữa, thay đổi tình trạng ban đầu của hàng hóa cho thuê khi chưa được chấp thuận.
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, các điều từ 269 đến 283
