02/09/2026
Khi có dấu hiệu tài sản bị tẩu tán hoặc người lao động bị nợ lương, Tòa án có thể ra quyết định can thiệp ngay mà chưa cần chờ đến các bước sau của thủ tục. Luật liệt kê mười một biện pháp, trong đó có việc thu giữ sổ kế toán và buộc doanh nghiệp tạm ứng lương.
- Người có quyền nộp đơn, Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý thanh lý tài sản đều được yêu cầu áp dụng.
- Mục đích kép: bảo toàn tài sản doanh nghiệp và bảo đảm quyền lợi người lao động.
- Mười một biện pháp, từ cho bán hàng dễ hỏng đến phong tỏa tài khoản.
- Sổ kế toán và tài liệu liên quan có thể bị thu giữ và quản lý.
- Tòa án có thể buộc doanh nghiệp tạm ứng tiền lương, trợ cấp cho người lao động.
Ai được yêu cầu và để làm gì
Khoản 1 Điều 58 Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15 cho ba nhóm quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: người có quyền, nghĩa vụ nộp đơn theo Điều 38 của Luật, Quản tài viên, và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
Hai mục đích được ghi thẳng trong điều luật: bảo toàn tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã, và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Mười một biện pháp
| Nhóm | Biện pháp |
|---|---|
| Cho bán sớm | Cho bán hàng hóa, tài sản dễ bị hư hỏng, sắp hết thời hạn sử dụng, không bán đúng thời điểm sẽ khó tiêu thụ; cho thu hoạch, cho bán hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hóa khác |
| Cho bán sớm | Cho bán hàng hóa, tài sản khó bảo quản hoặc có chi phí bảo quản, lưu giữ, trông giữ lớn hơn giá trị của chính tài sản đó |
| Giữ tài sản | Kê biên, niêm phong tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã |
| Giữ tài sản | Phong tỏa tài khoản tại tổ chức tín dụng; phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ |
| Giữ tài liệu | Niêm phong kho, quỹ, thu giữ và quản lý sổ kế toán, tài liệu liên quan |
| Hạn chế định đoạt | Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã |
| Hạn chế định đoạt | Cấm thay đổi hiện trạng đối với tài sản |
| Buộc thực hiện | Buộc giao, nhận tài sản |
| Buộc thực hiện | Cấm hoặc buộc doanh nghiệp, hợp tác xã, cá nhân, tổ chức khác có liên quan thực hiện một số hành vi nhất định |
| Bảo vệ người lao động | Buộc doanh nghiệp, hợp tác xã tạm ứng tiền lương, tiền công, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động |
| Mở | Biện pháp khẩn cấp tạm thời khác để bảo toàn tài sản theo hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao hoặc theo quy định của pháp luật |
Hai biện pháp chạm trực tiếp tới kế toán
Điểm đ khoản 1 Điều 58 cho phép niêm phong kho, quỹ, thu giữ và quản lý sổ kế toán cùng tài liệu liên quan. Doanh nghiệp trong tình trạng khó khăn cần bảo đảm sổ sách được ghi chép đầy đủ, đúng thực tế, vì tài liệu này có thể bị thu giữ bất cứ lúc nào và trở thành căn cứ xem xét các giao dịch trước đó.
Điểm k cho phép Tòa án buộc doanh nghiệp tạm ứng tiền lương, tiền công, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Đây là biện pháp bảo vệ dòng tiền tối thiểu cho người lao động trong lúc thủ tục còn kéo dài.
Việc phong tỏa tài khoản tại tổ chức tín dụng theo điểm d cũng ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động thanh toán. Kế toán cần nắm để không lập kế hoạch chi trả dựa trên số dư có thể bị phong tỏa.
Vì sao có nhóm cho bán sớm
Hai biện pháp đầu tiên đi ngược trực giác: giữa lúc đang lo tài sản bị tẩu tán, luật lại cho phép bán. Lý do nằm ở đặc tính hàng hóa. Hàng dễ hỏng, hàng sắp hết hạn sử dụng, hàng khó bảo quản hoặc tốn chi phí trông giữ vượt giá trị sẽ mất giá nhanh nếu chờ.
Bán sớm theo quyết định của Tòa giữ được giá trị cho khối tài sản chung, trong khi tiền thu về vẫn nằm dưới sự quản lý theo quy định của Luật.
Chủ nợ có được yêu cầu phong tỏa tài khoản của con nợ không?
Chủ nợ thuộc nhóm người có quyền nộp đơn theo Điều 38 thì có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, trong đó có phong tỏa tài khoản tại tổ chức tín dụng theo điểm d khoản 1 Điều 58 Luật Phục hồi, phá sản 2025.
Người lao động bị nợ lương có được bảo vệ không?
Điểm k khoản 1 Điều 58 cho phép buộc doanh nghiệp, hợp tác xã tạm ứng tiền lương, tiền công, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động.
Sổ kế toán bị thu giữ thì doanh nghiệp ghi sổ tiếp thế nào?
Biện pháp tại điểm đ là thu giữ và quản lý sổ kế toán cùng tài liệu liên quan. Doanh nghiệp phối hợp với Quản tài viên và cơ quan tiến hành thủ tục để bảo đảm việc theo dõi các nghiệp vụ phát sinh trong giai đoạn này.
Hàng tồn kho sắp hết hạn có phải chờ đấu giá không?
Điểm a khoản 1 Điều 58 cho phép Tòa án ra quyết định cho bán hàng hóa dễ bị hư hỏng, sắp hết thời hạn sử dụng, hoặc không bán đúng thời điểm sẽ khó có khả năng tiêu thụ.
Quản tài viên có tự áp dụng biện pháp được không?
Không. Quản tài viên có quyền yêu cầu, còn quyết định áp dụng thuộc Tòa án có thẩm quyền.
Xem thêm: Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản
- Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15, Điều 58 (hiệu lực từ 01/03/2026)
