Bài viết theo Nghị định 274/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 21/08/2026
Hai ngưỡng sở hữu quyết định hồ sơ có hợp lệ hay chưa: trên 50% với bên mời thầu, và trên 30% khi cùng bị một bên thứ ba nắm. Đây là chỗ hồ sơ bị loại nhiều nhất mà nguyên nhân nằm ngoài chất lượng đề xuất.
Ngưỡng 50% với bên mời thầu
- Nhà đầu tư được coi là độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với cơ quan có thẩm quyền, bên mời thầu, bên mời quan tâm khi không có tỷ lệ sở hữu vốn trên 50% cổ phần, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, hoặc phần vốn góp của nhau.
- Điều kiện xét kể từ ngày phát hành hồ sơ mời quan tâm hoặc hồ sơ mời thầu.
- Quan hệ tính hai chiều, bên nào nắm bên nào cũng vậy.
Ngưỡng 30% với bên thứ ba
- Nhà đầu tư và nhà thầu tư vấn không cùng có tỷ lệ sở hữu vốn trên 30% của một tổ chức, cá nhân khác, xét với từng bên.
- Quy định này chặn tình huống hai bên tưởng là độc lập nhưng thực chất cùng một chủ sở hữu đứng sau.
- Ngưỡng 30% thấp hơn hẳn ngưỡng 50%, nên dễ vướng hơn nhiều.
Bốn nhóm tư vấn phải tránh
| Nhóm tư vấn | Mức độ ràng buộc |
|---|---|
| Cơ quan có thẩm quyền, bên mời quan tâm | Độc lập pháp lý và tài chính |
| Tư vấn lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc hồ sơ đề xuất dự án | Độc lập, và từ khi phát hành hồ sơ mời thầu thì không có cổ phần, phần vốn góp. Trừ trường hợp dự án do nhà đầu tư đề xuất |
| Tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc khả thi | Như trên, trừ trường hợp dự án do nhà đầu tư đề xuất |
| Tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn | Không có cổ phần, phần vốn góp |
Công ty mẹ, hoặc công ty con, hoặc liên danh công ty mẹ với các công ty con chỉ được tham dự trong một hồ sơ đăng ký thực hiện dự án và một hồ sơ dự thầu.
Tập đoàn có nhiều công ty con cùng ngành phải chọn một đầu mối duy nhất cho mỗi dự án.
Nhà đầu tư và nhà thầu tư vấn cũng không được có quan hệ công ty mẹ, công ty con kể từ khi phát hành hồ sơ.
Vi phạm điều này làm hỏng cả nhóm hồ sơ, chứ chưa dừng ở một hồ sơ.
Tính tỷ lệ khi liên danh
- Tỷ lệ sở hữu của cả liên danh bằng tổng của các tích, mỗi tích lấy tỷ lệ sở hữu trong một thành viên nhân với tỷ lệ phần vốn của thành viên đó trong liên danh.
- Với nhà đầu tư liên danh, hệ số nhân là tỷ lệ góp vốn chủ sở hữu tại thỏa thuận liên danh.
- Với nhà thầu tư vấn liên danh, hệ số nhân là tỷ lệ phân chia trách nhiệm trong văn bản thỏa thuận liên danh.
- Hai hệ số này khác nhau, dùng nhầm là ra sai tỷ lệ.
Căn cứ xác định tỷ lệ
Tỷ lệ sở hữu vốn giữa các bên căn cứ theo tỷ lệ ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, quyết định thành lập, sổ đăng ký cổ đông, hoặc các giấy tờ khác có giá trị tương đương.
Việc cần làm
- Dựng sơ đồ sở hữu của doanh nghiệp mình trước khi nộp hồ sơ.
- Rà cổ đông lớn xem có ai nắm trên 30% ở cả doanh nghiệp mình lẫn đơn vị tư vấn hay chưa.
- Kiểm tra quan hệ với cơ quan có thẩm quyền và bên mời thầu theo ngưỡng 50%.
- Xác định đơn vị nào đã làm tư vấn cho dự án, đối chiếu với bốn nhóm nêu trên.
- Tập đoàn chọn một đầu mối tham dự, thông báo nội bộ để các công ty con khỏi nộp trùng.
- Liên danh thì tính lại tỷ lệ theo đúng hệ số của từng loại liên danh.
- Chuẩn bị sổ đăng ký cổ đông và giấy tờ chứng minh tỷ lệ sở hữu.
- Dự án do chính nhà đầu tư đề xuất thì lưu ý mình thuộc diện trừ ở hai nhóm tư vấn.
Ngưỡng nào để coi là độc lập với bên mời thầu?
Không có tỷ lệ sở hữu vốn trên 50% cổ phần, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết hoặc phần vốn góp của nhau.
Ngưỡng với bên thứ ba là bao nhiêu?
Nhà đầu tư và nhà thầu tư vấn không cùng có tỷ lệ sở hữu vốn trên 30% của một tổ chức, cá nhân khác đối với từng bên.
Tính từ thời điểm nào?
Kể từ ngày phát hành hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
Công ty mẹ và công ty con cùng nộp hồ sơ được không?
Công ty mẹ hoặc công ty con hoặc liên danh công ty mẹ và các công ty con chỉ được tham dự trong một hồ sơ đăng ký thực hiện dự án và một hồ sơ dự thầu.
Đơn vị đã lập báo cáo nghiên cứu khả thi có được dự thầu không?
Nhà đầu tư dự thầu phải độc lập với nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc khả thi, trừ trường hợp dự án do chính nhà đầu tư đề xuất.
Liên danh thì tính tỷ lệ ra sao?
Lấy tổng của các tích, mỗi tích bằng tỷ lệ sở hữu trong một thành viên nhân với tỷ lệ phần vốn của thành viên đó trong liên danh.
Liên danh nhà thầu tư vấn dùng hệ số nào?
Tỷ lệ phân chia trách nhiệm trong văn bản thỏa thuận liên danh, khác với nhà đầu tư liên danh vốn dùng tỷ lệ góp vốn chủ sở hữu.
Căn cứ nào để xác định tỷ lệ sở hữu?
Tỷ lệ ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, quyết định thành lập, sổ đăng ký cổ đông hoặc giấy tờ khác có giá trị tương đương.
- Nghị định 274/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, Điều 5
[…] Xem thêm: Ngưỡng năm mươi và ngưỡng ba mươi phần trăm […]