Bài viết theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 05/09/2026
Hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài phải có tối thiểu mười điều khoản. Thiếu một khoản là hợp đồng chưa đạt yêu cầu của Nghị định 292/2026/NĐ-CP, và phần lớn số đó chính là dữ liệu kế toán phải theo dõi suốt vòng đời hợp đồng.
Mười điều khoản tối thiểu
- Tên, địa chỉ các bên ký hợp đồng và bên gia công trực tiếp.
- Tên và số lượng sản phẩm gia công.
- Giá gia công.
- Thời hạn thanh toán và phương thức thanh toán.
- Danh mục, số lượng, trị giá nguyên liệu, phụ liệu, vật tư, linh kiện, bán thành phẩm nhập khẩu và loại sản xuất trong nước, kèm định mức sử dụng, định mức vật tư tiêu hao và tỷ lệ hao hụt.
- Danh mục và trị giá máy móc, thiết bị cho thuê, cho mượn hoặc tặng cho, nếu có.
- Biện pháp xử lý phế liệu, phế thải, phế phẩm và nguyên tắc xử lý máy móc thuê mượn, nguyên vật liệu dư thừa, cả trong quá trình lẫn sau khi kết thúc hợp đồng.
- Địa điểm và thời gian giao hàng.
- Nhãn hiệu hàng hóa và tên gọi xuất xứ hàng hóa.
- Thời hạn hiệu lực của hợp đồng.
Hợp đồng phải lập thành văn bản, hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương theo Luật Thương mại.
Định mức do hai bên thỏa thuận
- Định mức sử dụng, tiêu hao và tỷ lệ hao hụt do các bên thỏa thuận trong hợp đồng.
- Thỏa thuận phải có tính đến các định mức và tỷ lệ hao hụt đã hình thành trong các ngành sản xuất, gia công liên quan của Việt Nam tại thời điểm ký hợp đồng.
- Thay đổi định mức trong quá trình thực hiện thì hai bên thỏa thuận trong phụ lục hợp đồng trước khi thực hiện.
Người đại diện theo pháp luật của thương nhân nhận gia công trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trách nhiệm gồm việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu đúng mục đích gia công.
Và gồm cả tính chính xác của định mức sử dụng, định mức tiêu hao, tỷ lệ hao hụt.
Đó là lý do phải ký phụ lục trước khi áp dụng định mức mới, chứ đừng làm rồi mới hợp thức.
Thanh lý và quyết toán
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Thời điểm | Khi kết thúc hợp đồng hoặc hợp đồng hết hiệu lực |
| Việc phải làm | Thanh lý hợp đồng và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, sản phẩm xuất khẩu định kỳ với cơ quan Hải quan |
| Căn cứ thanh lý | Lượng nguyên liệu nhập khẩu và lượng sản phẩm xuất khẩu, theo định mức đã thỏa thuận tại hợp đồng hoặc phụ lục |
| Căn cứ thanh khoản | Thêm lượng nguyên liệu tái xuất, và theo định mức phù hợp với thực tế thực hiện hợp đồng |
Xử lý phần dư thừa
- Máy móc thuê mượn, nguyên vật liệu dư thừa, phế phẩm, phế liệu, phế thải xử lý theo thỏa thuận hợp đồng, nhưng phải phù hợp luật pháp Việt Nam.
- Việc tiêu hủy phải tuân thủ pháp luật về hải quan và bảo vệ môi trường.
- Pháp luật bảo vệ môi trường quy định khỏi được phép tiêu hủy tại Việt Nam thì phải tái xuất theo chỉ định của bên đặt gia công.
Khi bên đặt gia công tặng lại tài sản
- Bên đặt gia công phải có văn bản tặng, biếu.
- Bên được tặng phải làm thủ tục nhập khẩu, nộp thuế nhập khẩu cùng thuế khác nếu có, và đăng ký tài sản.
- Riêng phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức sử dụng và tỷ lệ hao hụt, nếu thuộc danh mục phế liệu được phép nhập khẩu, thì khỏi phải làm thủ tục hải quan. Chính sách thuế theo pháp luật về thuế.
Việc cần làm
- Đối chiếu hợp đồng đang dùng với danh sách mười điều khoản, bổ sung khoản còn thiếu.
- Ghi rõ bên gia công trực tiếp, khoản này hay bị bỏ khi có nhiều lớp trung gian.
- Lập bảng theo dõi định mức sử dụng, định mức tiêu hao, tỷ lệ hao hụt ngay từ đầu hợp đồng.
- So định mức dự kiến với mặt bằng ngành tại thời điểm ký.
- Cần đổi định mức thì ký phụ lục trước, rồi mới áp dụng.
- Theo dõi riêng máy móc thuê, mượn của bên đặt gia công, kèm trị giá.
- Chuẩn bị số liệu cho báo cáo quyết toán với cơ quan hải quan ngay trong kỳ, tránh dồn tới lúc thanh lý.
- Nhận tài sản tặng thì làm thủ tục nhập khẩu, nộp thuế và ghi tăng tài sản.
Hợp đồng gia công phải có bao nhiêu điều khoản?
Tối thiểu mười điều khoản theo Điều 31 Nghị định 292/2026/NĐ-CP.
Hợp đồng có bắt buộc bằng văn bản không?
Phải lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương theo quy định của Luật Thương mại.
Định mức do ai quyết định?
Do các bên thỏa thuận trong hợp đồng gia công, có tính đến định mức và tỷ lệ hao hụt hình thành trong các ngành sản xuất, gia công liên quan của Việt Nam tại thời điểm ký hợp đồng.
Ai chịu trách nhiệm về tính chính xác của định mức?
Người đại diện theo pháp luật của thương nhân nhận gia công trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Muốn đổi định mức giữa chừng thì làm sao?
Hai bên thỏa thuận trong phụ lục hợp đồng gia công trước khi thực hiện.
Kết thúc hợp đồng phải làm gì?
Thanh lý hợp đồng và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, sản phẩm xuất khẩu định kỳ với cơ quan Hải quan.
Căn cứ thanh lý khác căn cứ thanh khoản ở chỗ nào?
Thanh lý căn cứ định mức đã thỏa thuận tại hợp đồng hoặc phụ lục. Thanh khoản tính thêm lượng nguyên liệu tái xuất và căn cứ định mức phù hợp với thực tế thực hiện.
Phế liệu không được tiêu hủy tại Việt Nam thì sao?
Phải tái xuất theo chỉ định của bên đặt gia công.
Được tặng máy móc thì làm gì?
Bên đặt gia công phải có văn bản tặng, biếu. Bên được tặng làm thủ tục nhập khẩu, nộp thuế nhập khẩu và thuế khác nếu có, đồng thời đăng ký tài sản.
Phế liệu trong định mức có phải làm thủ tục hải quan không?
Phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức sử dụng và tỷ lệ hao hụt, nếu thuộc danh mục phế liệu được phép nhập khẩu, thì khỏi phải làm thủ tục hải quan.
- Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương, Điều 31, Điều 32 và Điều 37
- Luật Thương mại
Xem thêm: Sáu mươi ngày, gia hạn hai lần ba mươi
[…] Xem thêm: Mười điều khoản bắt buộc của hợp đồng gia công […]