Bài viết theo Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Chuyển đổi loại hình là cùng một doanh nghiệp đổi áo, nên sổ sách được kế thừa nguyên vẹn. Nhưng cột Kỳ trước trên báo cáo kết quả kinh doanh lại mang một ý nghĩa khác hẳn thường lệ, và đây là chỗ điền sai nhiều nhất.
Ba nguyên tắc cho kỳ kế toán đầu tiên
| Đối tượng | Xử lý |
|---|---|
| Sổ kế toán | Toàn bộ số dư tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trên sổ kế toán của doanh nghiệp cũ trước khi chuyển đổi được ghi nhận là số dư đầu kỳ trên sổ kế toán của doanh nghiệp mới |
| Báo cáo tình hình tài chính | Toàn bộ số dư kế thừa của doanh nghiệp cũ được ghi nhận là số dư đầu kỳ của doanh nghiệp mới, trình bày trong cột Số đầu năm |
| Kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ, cột Kỳ này | Số liệu kể từ thời điểm chuyển đổi đến cuối kỳ báo cáo đầu tiên |
| Kết quả kinh doanh và lưu chuyển tiền tệ, cột Kỳ trước | Số liệu lũy kế kể từ đầu năm báo cáo đến thời điểm chuyển đổi loại hình |
Cột Kỳ trước mang số lũy kế từ đầu năm báo cáo đến ngày chuyển đổi loại hình.
Cả hai cột đều thuộc cùng một năm tài chính, cộng lại mới ra cả năm.
Kế toán quen tay lấy số của năm liền trước điền vào đây là sai bản chất của Điều 22.
Doanh nghiệp phải thuyết minh rõ lý do khi không so sánh được giữa thông tin kỳ báo cáo và thông tin kỳ so sánh theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21.
So với hai trường hợp gần giống
| Tình huống | Cột Số đầu năm của đơn vị báo cáo | Cột Kỳ trước |
|---|---|---|
| Chuyển đổi loại hình (Điều 22) | Kế thừa số dư của doanh nghiệp cũ | Lũy kế từ đầu năm nay đến ngày chuyển đổi |
| Thay đổi kỳ kế toán (Điều 21) | Số dư cuối kỳ kế toán cũ | Kỳ kế toán trước, hoặc 12 tháng năm liền trước |
| Chia, hợp nhất (Điều 23) | Doanh nghiệp mới không có số liệu | Doanh nghiệp mới không có số liệu |
Việc cần làm
- Khóa sổ kế toán tại thời điểm chuyển đổi và lập báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật.
- Kết chuyển toàn bộ số dư tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu sang số dư đầu kỳ của sổ kế toán doanh nghiệp mới.
- Đưa các số dư kế thừa đó vào cột Số đầu năm của Báo cáo tình hình tài chính.
- Tách số liệu kinh doanh làm hai đoạn theo ngày chuyển đổi.
- Đoạn sau ngày chuyển đổi vào cột Kỳ này.
- Đoạn lũy kế từ đầu năm đến ngày chuyển đổi vào cột Kỳ trước.
- Viết thuyết minh lý do không so sánh được theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21.
- Lưu quyết định chuyển đổi và bảng kết chuyển số dư kèm bộ báo cáo.
Chuyển đổi loại hình có phải khóa sổ không?
Có. Khi chuyển đổi loại hình, doanh nghiệp phải tiến hành khóa sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật.
Số dư của doanh nghiệp cũ đi đâu?
Toàn bộ số dư tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trên sổ kế toán của doanh nghiệp cũ được ghi nhận là số dư đầu kỳ trên sổ kế toán của doanh nghiệp mới.
Trên Báo cáo tình hình tài chính, số dư kế thừa nằm ở cột nào?
Cột Số đầu năm của doanh nghiệp mới.
Cột Kỳ này gồm số liệu nào?
Số liệu kể từ thời điểm chuyển đổi đến cuối kỳ báo cáo đầu tiên.
Cột Kỳ trước gồm số liệu nào?
Số liệu lũy kế kể từ đầu năm báo cáo đến thời điểm chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
Vậy cột Kỳ trước có phải số của năm liền trước không?
Điều 22 quy định cột này lấy lũy kế trong chính năm báo cáo, tính đến ngày chuyển đổi.
Có phải thuyết minh gì thêm không?
Doanh nghiệp phải thuyết minh rõ lý do khi không so sánh được giữa thông tin của kỳ báo cáo và thông tin kỳ so sánh theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 – Trình bày Báo cáo tài chính.
Chuyển đổi loại hình khác chia tách ở điểm nào trên báo cáo?
Chuyển đổi loại hình kế thừa số dư nên cột Số đầu năm có số liệu, còn doanh nghiệp mới hình thành do chia hoặc hợp nhất thì cột Số đầu năm không có số liệu theo Điều 23.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, Điều 22 và Điều 23
- Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 – Trình bày Báo cáo tài chính
[…] Xem thêm: Chuyển đổi loại hình, cột Kỳ trước lấy số nào […]