Bài viết theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, Điều 10
Nghị quyết 198/2025/QH15 gói vào một điều luật ngắn hai thay đổi ảnh hưởng tới hầu như mọi cơ sở kinh doanh: lệ phí môn bài chấm dứt, và hộ kinh doanh thôi nộp thuế theo kiểu khoán. Cả hai cùng có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
- Chấm dứt việc thu và nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.
- Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026, chuyển sang nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 03 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
- Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo.
- Chuyên gia và nhà khoa học được miễn thuế thu nhập cá nhân 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo với tiền lương nhận từ các đơn vị thuộc diện.
Lệ phí môn bài chấm dứt từ 01/01/2026
Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 ghi rõ: chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Đây là khoản mà doanh nghiệp và hộ kinh doanh vẫn phải khai và nộp hằng năm, nên việc bỏ hẳn khiến một đầu việc đầu năm biến mất khỏi lịch của kế toán.
Điều luật nói về việc thu và nộp từ ngày 01/01/2026. Khoản lệ phí môn bài của những năm trước đó, nếu còn nợ, vẫn là nghĩa vụ phải xử lý theo pháp luật quản lý thuế.
Hộ kinh doanh thôi nộp thuế khoán
Cũng tại Điều 10: hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Thay vào đó, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
Với người đang kinh doanh, đây là thay đổi lớn hơn cả việc bỏ lệ phí môn bài. Thuế khoán vốn là một số ấn định theo kỳ, ít gắn với doanh thu thật. Nộp theo pháp luật quản lý thuế nghĩa là phải theo dõi doanh thu thật, xuất hóa đơn và khai theo số phát sinh.
Xem thêm: Thuế hộ kinh doanh: ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng và cách tính thuế
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 03 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Điều 10 cho miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thời hạn 03 năm chạy từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Mốc quen thuộc ở các ưu đãi khác là năm đầu có lãi hoặc năm đầu có doanh thu, nên chỗ này dễ áp nhầm. Doanh nghiệp thành lập giữa năm cần chốt đúng ngày cấp giấy để biết ưu đãi kết thúc lúc nào.
Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
| Đối tượng | Ưu đãi |
|---|---|
| Thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo | Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 02 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo |
| Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo | Miễn thuế thu nhập cá nhân và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp |
| Tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo | Miễn thuế thu nhập cá nhân 02 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo |
Việc xác định thời gian miễn và giảm thuế thu nhập doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Chi phí đào tạo của doanh nghiệp lớn cho doanh nghiệp nhỏ
Một khoản dễ bỏ sót khi quyết toán: chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân lực mà doanh nghiệp lớn bỏ ra cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.
Miễn phí, lệ phí khi cấp lại giấy tờ do sắp xếp bộ máy
Điều 10 còn miễn thu phí và lệ phí cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đối với các loại giấy tờ phải cấp lại hoặc cấp đổi khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy nhà nước theo quy định của pháp luật. Đây là khoản liên quan trực tiếp tới các đợt đổi địa giới hành chính, khi doanh nghiệp phải làm lại giấy tờ vì địa chỉ thay đổi.
Việc nên chuẩn bị
- Bỏ đầu việc khai và nộp lệ phí môn bài ra khỏi lịch công việc đầu năm từ năm 2026.
- Với hộ kinh doanh: dựng cách theo dõi doanh thu và chi phí thật, thay cho việc chờ cơ quan thuế ấn định.
- Với doanh nghiệp mới lập: ghi lại ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, vì đó là mốc tính 03 năm miễn thuế.
- Với doanh nghiệp lớn có chuỗi cung ứng: tập hợp chứng từ chi phí đào tạo cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi.
Hộ kinh doanh chuyển từ khoán sang kê khai cần một bộ sổ gọn để theo dõi doanh thu và chi phí. Phần mềm kế toán VFRS được tặng miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tại app.vfrs.vn.
Từ năm 2026 doanh nghiệp có còn phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt việc thu và nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.
Còn nợ lệ phí môn bài của các năm trước thì sao?
Nghị quyết nói về việc thu và nộp từ ngày 01/01/2026. Nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh trước mốc đó, nếu chưa nộp, vẫn xử lý theo pháp luật quản lý thuế.
Hộ kinh doanh còn được nộp thuế khoán không?
Không. Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế, mà nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế, theo Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp mấy năm?
03 năm, tính từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, theo Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15.
Bán phần vốn góp trong công ty khởi nghiệp sáng tạo có phải nộp thuế không?
Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần và quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Doanh nghiệp lớn chi tiền đào tạo cho nhà cung cấp nhỏ có được tính chi phí không?
Được, khi đó là chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi. Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 cho tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, Điều 10
