Bài viết theo Nghị định số 254/2026/NĐ-CP, Điều 7, hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Điều 4 Nghị định 254/2026 nói bán hàng là phải lập hóa đơn, kể cả cho mượn. Điều 7 mở ra danh sách ngoại lệ, và có một ngoại lệ về cho mượn với điều kiện rất hẹp.
- Góp vốn bằng tài sản vào tổ chức kinh tế thì không phải lập hóa đơn.
- Điều chuyển tài sản giữa công ty mẹ và đơn vị hạch toán phụ thuộc thì không phải lập hóa đơn.
- Tài sản điều chuyển khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình cũng vậy.
- Cho mượn máy móc phục vụ gia công, không thu tiền, không chuyển quyền sở hữu thì được miễn.
- Xuất chuyển kho nội bộ để tiếp tục sản xuất thì không phải lập hóa đơn.
- Các khoản bồi thường bằng tiền, tiền thưởng, thu hộ thì không phải lập hóa đơn.
Nhóm góp vốn và điều chuyển tài sản
- Góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế.
- Tài sản điều chuyển từ công ty mẹ đến các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc và ngược lại, hoặc giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong cơ sở kinh doanh.
- Tài sản điều chuyển khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
Điều 4 Nghị định 254/2026 quy định xuất hàng hóa dưới hình thức cho vay, cho mượn thì phải lập hóa đơn.
Điều 7 mở ngoại lệ cho một trường hợp duy nhất: máy móc, thiết bị cho mượn là tài sản cố định và công cụ, dụng cụ phục vụ gia công hàng hóa của bên cho mượn, không thu tiền và không chuyển quyền sở hữu.
Cho mượn hàng hóa thông thường vẫn thuộc diện phải lập hóa đơn.
Nhóm luân chuyển trong nội bộ một cơ sở
- Hàng hóa, dịch vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của cơ sở kinh doanh, như hàng xuất chuyển kho nội bộ, xuất vật tư, bán thành phẩm để tiếp tục sản xuất, kinh doanh trong một cơ sở kinh doanh.
- Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh xuất hoặc cung cấp để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả tài sản cố định do cơ sở kinh doanh tự xây dựng, tự sản xuất.
Các khoản thu không phải doanh thu bán hàng
Nhóm này gồm các khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ: các khoản bồi thường bằng tiền, kể cả tiền bồi thường về đất và tài sản trên đất khi bị thu hồi đất theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tiền thưởng; thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm; các khoản thu hộ; các khoản thù lao từ cơ quan nhà nước do thực hiện hoạt động thu hộ, chi hộ.
Nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
- Hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.
- Hộ, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản.
- Hộ, cá nhân kinh doanh có thu nhập từ cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
- Hộ, cá nhân kinh doanh làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp mà doanh nghiệp đã khấu trừ thuế theo quy định.
Nhóm hoạt động tài chính, bảo hiểm
Các khoản phí và các khoản thu khác phát sinh từ hoạt động tái bảo hiểm, gồm nhượng tái bảo hiểm, hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và các khoản thu khác về nhượng tái bảo hiểm; nhận tiền gửi; hoạt động tài chính như phát hành chứng chỉ tiền gửi, phát hành chứng khoán sơ cấp, phát hành giấy tờ có giá; bán nợ; giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.
Riêng giao dịch bán ngoại tệ, cuối tháng đơn vị lập bảng tổng hợp chi tiết giao dịch phát sinh trong tháng căn cứ hệ thống quản lý dữ liệu của mình, chịu trách nhiệm về tính chính xác nội dung thông tin từng giao dịch, và cung cấp bảng tổng hợp khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
Xem thêm: Hàng cho, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ, cho mượn có phải xuất hóa đơn không
Góp vốn bằng ô tô vào công ty có phải xuất hóa đơn không?
Không. Góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Điều chuyển tài sản cho chi nhánh có phải xuất hóa đơn không?
Không, nếu là điều chuyển giữa công ty mẹ và đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc, hoặc giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong cơ sở kinh doanh.
Cho mượn máy móc để gia công có phải xuất hóa đơn không?
Không, với điều kiện đó là máy móc thiết bị là tài sản cố định hoặc công cụ dụng cụ phục vụ gia công hàng hóa của bên cho mượn, không thu tiền và không chuyển quyền sở hữu.
Cho mượn hàng hóa thông thường thì sao?
Vẫn phải lập hóa đơn, theo Điều 4 Nghị định 254/2026. Ngoại lệ tại Điều 7 chỉ áp cho máy móc, thiết bị và công cụ dụng cụ phục vụ gia công.
Xuất kho vật tư sang xưởng sản xuất có phải xuất hóa đơn không?
Không, nếu là xuất chuyển kho nội bộ, xuất vật tư hay bán thành phẩm để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh trong một cơ sở kinh doanh.
Nhận tiền bồi thường có phải xuất hóa đơn không?
Không. Các khoản bồi thường bằng tiền thuộc nhóm khoản thu không liên quan đến bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 4 và Điều 7.
- Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng: điểm a, điểm b khoản 1 Điều 6 và điểm b khoản 1 Điều 14.

