Bán tín chỉ các-bon ra nước ngoài: trần 90% và 50%, phần còn lại bán trong nước

02/09/2026

Doanh nghiệp làm dự án giảm phát thải để bán tín chỉ ra nước ngoài nay có trần cụ thể. Nghị định 112/2026/NĐ-CP hiệu lực từ 19/05/2026 ấn định tỷ lệ chuyển giao quốc tế tối đa 90% hoặc 50% tùy nhóm biện pháp, và phần còn lại được dùng để trao đổi trong nước.

Trần chuyển giao quốc tế

Lượng kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon còn lại sau khi chuyển giao quốc tế được phép sử dụng để trao đổi trong nước. Doanh nghiệp lập phương án tài chính cho dự án nên tính cả hai kênh này, vì phần giữ lại có thể bán trên sàn các-bon trong nước.

Bộ quản lý lĩnh vực đề xuất việc điều chỉnh, bổ sung danh mục biện pháp và hoạt động giảm phát thải chuyển giao quốc tế tại Phụ lục I, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Danh mục này quyết định dự án rơi vào mức 90% hay 50%, nên đáng theo dõi khi thay đổi.

Ba khuôn khổ trao đổi

• Thỏa thuận hợp tác thực hiện theo khoản 2 Điều 6 Thỏa thuận Paris, gọi là Thỏa thuận Điều 6.2.
• Cơ chế quy định tại khoản 4 Điều 6 Thỏa thuận Paris, gọi là Cơ chế Điều 6.4.
• Ngoài khuôn khổ Thỏa thuận Điều 6.2 và Cơ chế Điều 6.4.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế sau khi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon đã được cấp. Kết quả giảm nhẹ và tín chỉ đã bị thu hồi hoặc hết hiệu lực thì không được chuyển giao quốc tế. Mọi hoạt động trao đổi quốc tế phải được ghi nhận và công bố trên Hệ thống đăng ký quốc gia của Việt Nam.

Đăng ký dự án theo Thỏa thuận Điều 6.2

Cơ quan, tổ chức có nhu cầu gửi 01 bộ hồ sơ đăng ký ý tưởng dự án theo hình thức trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hoặc trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia. Kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính từ dự án trên lãnh thổ Việt Nam phải được thẩm định bởi đơn vị thẩm định được Thỏa thuận Điều 6.2 công nhận, hoặc đơn vị thẩm định khác do Thỏa thuận quy định.

Thỏa thuận Điều 6.2 ký với đối tác quốc tế bao gồm các nội dung chính: việc đăng ký dự án; việc công nhận kết quả giảm nhẹ và cấp tín chỉ; tiêu chuẩn các-bon hoặc phương pháp tạo tín chỉ được áp dụng; nghĩa vụ tài chính liên quan; cơ chế giải quyết tranh chấp; công nhận và công bố đơn vị thẩm định; cơ chế chia sẻ thông tin; quy trình chấp thuận chuyển giao khi Việt Nam là bên nhận.

Dự án đầu tư công và dự án PPP

Với dự án PPP đã ký hợp đồng dự án hoặc đã có phương án tài chính mà nay có nhu cầu trao đổi kết quả giảm nhẹ và tín chỉ các-bon, cơ quan ký kết hợp đồng và nhà đầu tư phải tiến hành điều chỉnh hợp đồng dự án PPP hoặc phương án tài chính. Đây là bước dễ bị bỏ qua, vì nguồn thu mới này không nằm trong phương án tài chính ban đầu.

Nguyên tắc xuyên suốt

• Tuân thủ quy định của Thỏa thuận Paris; hỗ trợ phát triển và chuyển giao công nghệ giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế các-bon thấp tại Việt Nam.
• Ưu tiên thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong NDC của Việt Nam và các mục tiêu theo điều ước, cam kết quốc tế.
• Bảo đảm lợi ích quốc gia, hài hòa lợi ích giữa các bên tham gia, và có đóng góp cho sự phát triển bền vững của cộng đồng địa phương nơi thực hiện chương trình, dự án.

Bộ Tài chính có trách nhiệm xây dựng các quy định về tài chính liên quan đến hoạt động trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon. Doanh nghiệp nên theo dõi phần này, vì cách ghi nhận doanh thu và nghĩa vụ thuế của khoản bán tín chỉ sẽ nằm ở đó.