02/09/2026
Nghị định 122/2026/NĐ-CP hiệu lực từ 03/04/2026 mở hai lối cho dự án BOT giao thông đang hụt doanh thu: Nhà nước chia sẻ phần giảm doanh thu, hoặc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và bồi thường. Cả hai lối đều có công thức và trần cụ thể.
- Tỷ lệ chia sẻ phần giảm doanh thu không quá 75% tỷ lệ sụt giảm bình quân của 03 năm gần nhất, và chỉ chia sẻ một lần.
- Ngưỡng kích hoạt: doanh thu thực tế 03 năm gần nhất đạt dưới 75% doanh thu trong phương án tài chính.
- Vốn nhà nước trong dự án sau khi chia sẻ không quá 50% tổng mức đầu tư, hoặc 70% trong một số trường hợp.
- Nhà đầu tư và bên cho vay phải giảm tỷ suất lợi nhuận và lãi suất vay, không được tăng phí hay kéo dài thời gian thu phí.
- Chi phí bồi thường khi chấm dứt hợp đồng không tính lợi nhuận vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư.
Khi nào phương án tài chính bị coi là không bảo đảm
- Dự án phải điều chỉnh giảm số lượng trạm thu phí do thay đổi quy hoạch, chính sách, pháp luật của Nhà nước, theo đề xuất của một trong các bên ký kết hợp đồng và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
- Phương án tài chính sau khi đã áp dụng các biện pháp điều chỉnh và tính toán điều chỉnh mức phí sử dụng dịch vụ đường bộ, có thời gian thu phí đến 50 năm, mà vẫn chưa bảo đảm mức doanh thu để chi trả các khoản thuế phí phải nộp, chi phí quản lý vận hành khai thác và bảo trì công trình, gốc vay và lãi vay theo phương án tài chính tại hợp đồng.
Chia sẻ phần giảm doanh thu
Ngưỡng kích hoạt nằm ở Điều 8: sau khi đã tính toán các biện pháp điều chỉnh mà doanh thu thực tế của 03 năm gần nhất đạt dưới 75% mức doanh thu trong phương án tài chính tại hợp đồng dự án, và dự án thuộc hai trường hợp nêu trên, thì nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đàm phán với bên cho vay.
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Tỷ lệ chia sẻ k | không quá 75% tỷ lệ bình quân giữa mức doanh thu bị sụt giảm và doanh thu trong phương án tài chính của dự án trong 03 năm gần nhất. Mức sụt giảm bằng doanh thu trong phương án tài chính trừ doanh thu thực tế |
| Mức vốn nhà nước chia sẻ | bằng k nhân tổng mức đầu tư dự án. Tổng mức đầu tư không bao gồm phần vốn nhà nước trong dự án theo điểm a và điểm c khoản 1 Điều 69 Luật PPP |
| Trần vốn nhà nước | vốn nhà nước trong dự án cộng vốn chia sẻ phần giảm doanh thu không quá 50% tổng mức đầu tư, hoặc không quá 70% trong các trường hợp tại điểm a, điểm b khoản 2a và khoản 2b Điều 69 Luật PPP |
| Số lần chia sẻ | một lần |
Trên cơ sở mức vốn nhà nước chia sẻ, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và bên cho vay tính toán giảm tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, giảm lãi suất vốn vay và điều chỉnh phương án trả nợ.
Phương án tài chính điều chỉnh phải bảo đảm không phát sinh tăng phí sử dụng dịch vụ đường bộ so với hợp đồng đã ký, và không kéo dài thời gian thu phí so với hợp đồng.
Kết quả đàm phán giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và bên cho vay được lập thành biên bản, có đại diện theo pháp luật của các bên ký và đóng dấu.
Chấm dứt hợp đồng trước thời hạn
Lối này chỉ dành cho dự án BOT giao thông trong giai đoạn vận hành, kinh doanh, có hợp đồng ký trước ngày 01/01/2021, và đáp ứng một trong hai điều kiện.
- Dự án hoặc hạng mục công trình thuộc dự án đã hoàn thành theo pháp luật về xây dựng và đưa vào khai thác, sử dụng tối thiểu 2 năm, nhưng nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án không được thu phí để hoàn vốn theo hợp đồng dự án.
- Dự án bị sụt giảm doanh thu, các bên đã tính toán phương án tài chính điều chỉnh trên cơ sở dự kiến mức vốn nhà nước chia sẻ, giảm tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu và giảm lãi suất vốn vay. Sau khi tính toán, dự án có thời gian thu phí đến 50 năm mà vẫn chưa bảo đảm mức doanh thu để chi trả thuế phí, chi phí quản lý vận hành bảo trì, gốc vay và lãi vay.
Cách tính chi phí bồi thường
Chi phí bồi thường bằng tổng năm khoản dưới đây, sau khi khấu trừ doanh thu thu phí dịch vụ và các nguồn thu khác.
| Khoản | Cách xác định |
|---|---|
| Tổng vốn đầu tư xây dựng công trình dự án | bao gồm lãi vay trong giai đoạn xây dựng, không bao gồm vốn nhà nước tham gia thực hiện dự án. Xác định theo giá trị quyết toán, sau khi giảm trừ khoản thuế giá trị gia tăng doanh nghiệp dự án được hoàn và giảm trừ chi phí theo kết luận của cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước nếu có |
| Chi phí quản lý, vận hành khai thác và bảo trì công trình | theo xác nhận của cơ quan ký kết hợp đồng |
| Các khoản thuế, phí doanh nghiệp dự án | theo thực tế thực hiện, sau khi đã khấu trừ khoản thuế giá trị gia tăng theo quy định nếu có |
| Chi phí kiểm toán độc lập | nếu có |
| Chi phí huy động vốn vay | bằng số vốn vay nhân tỷ suất P |
Tỷ suất P xác định trên cơ sở kết quả đàm phán giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và tổ chức tín dụng, nhưng không vượt quá 4% một năm. Thời gian tính từ khi công trình đưa vào vận hành kinh doanh đến khi cơ quan có thẩm quyền quyết định chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.
Không tính lợi nhuận vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư trong chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.
Số vốn vay tại từng năm được xác định trên cơ sở giá trị giải ngân vốn vay thực tế và giá trị vốn đầu tư được quyết toán, bảo đảm không vượt quá tỷ lệ quy định tại hợp đồng dự án PPP, và không bao gồm phần vốn vay đã thanh toán từ nguồn doanh thu thu phí.
Doanh thu hụt bao nhiêu thì được Nhà nước chia sẻ?
Sau khi đã tính toán các biện pháp điều chỉnh mà doanh thu thực tế của 03 năm gần nhất đạt dưới 75% mức doanh thu trong phương án tài chính tại hợp đồng, và dự án thuộc trường hợp phương án tài chính không bảo đảm hiệu quả.
Nhà nước chia sẻ tối đa bao nhiêu?
Tỷ lệ chia sẻ không quá 75% tỷ lệ sụt giảm bình quân của 03 năm gần nhất, nhân với tổng mức đầu tư dự án. Vốn nhà nước trong dự án sau khi cộng phần chia sẻ không quá 50% tổng mức đầu tư, hoặc không quá 70% trong một số trường hợp theo Điều 69 Luật PPP.
Được chia sẻ mấy lần?
Việc chia sẻ được thực hiện một lần.
Nhà đầu tư có phải nhượng bộ gì không?
Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và bên cho vay phải giảm tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, giảm lãi suất vốn vay và điều chỉnh phương án trả nợ, đồng thời không được tăng phí sử dụng dịch vụ đường bộ hay kéo dài thời gian thu phí so với hợp đồng đã ký.
Chi phí bồi thường có tính lợi nhuận cho nhà đầu tư không?
Không tính lợi nhuận vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư trong chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.
Lãi vay tính trong chi phí bồi thường tối đa bao nhiêu?
Chi phí huy động vốn vay bằng số vốn vay nhân tỷ suất P, trong đó P do các bên đàm phán nhưng không vượt quá 4% một năm.
- Nghị định 122/2026/NĐ-CP hướng dẫn xử lý vướng mắc dự án BOT giao thông, hiệu lực từ 03/04/2026
- Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 64/2020/QH14, Điều 52, Điều 69, Điều 82 và Điều 99a
