Một nhà đầu tư, một tài khoản, ba ngoại lệ

Bài viết theo Thông tư 03/2025/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 16/06/2025

Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn vào công ty Việt Nam chưa niêm yết mà khỏi thuộc diện đầu tư trực tiếp thì phải đi qua tài khoản đầu tư gián tiếp bằng đồng Việt Nam. Kế toán doanh nghiệp nhận vốn cần biết điều này khi đối chiếu dòng tiền góp vốn.

Bốn loại giao dịch bắt buộc qua tài khoản

• Mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam và mua bán các giấy tờ có giá khác.
• Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp chưa niêm yết, khi khỏi thuộc đối tượng mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.
• Ủy thác đầu tư bằng đồng Việt Nam thông qua công ty quản lý quỹ và tổ chức được phép nhận ủy thác đầu tư.
• Mua bán các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Một nhà đầu tư, một tài khoản

Nguyên tắc chung: nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mở một tài khoản đầu tư gián tiếp tại một ngân hàng được phép. Có ba nhóm được mở thêm, tương ứng với mã số giao dịch chứng khoán đã được cấp.

Trường hợp mở thêm, nhà đầu tư phải nộp tài liệu chứng minh đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp mã số giao dịch chứng khoán.

Tài khoản dùng để thu gì

• Thu từ bán ngoại tệ cho ngân hàng được phép.
• Thu từ chuyển nhượng vốn góp, cổ phần, bán chứng khoán và giấy tờ có giá.
• Nhận cổ tức, trái tức, lãi từ đầu tư chứng khoán phát sinh bằng đồng Việt Nam, và lợi nhuận được chia từ góp vốn, mua cổ phần.
• Chuyển khoản từ tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của chính nhà đầu tư, khỏi tính tài khoản đầu tư gián tiếp.
• Chuyển khoản từ tài khoản của công ty quản lý quỹ khi đầu tư dưới hình thức ủy thác.
• Các khoản lãi và nguồn thu hợp pháp khi thực hiện giao dịch mua cổ phiếu khỏi yêu cầu có đủ tiền khi đặt lệnh, áp dụng với nhà đầu tư là tổ chức.
• Tiền đặt cọc, ký quỹ, gồm cả nhận tiền để đặt cọc và nhận hoàn trả.
• Chuyển khoản từ tài khoản đầu tư gián tiếp cũ khi đổi sang ngân hàng khác.

Tài khoản dùng để chi gì

• Chi góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp, chứng khoán và giấy tờ có giá.
• Chi mua ngoại tệ tại ngân hàng được phép để chuyển vốn, lợi nhuận và nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài.
• Chuyển khoản sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của nhà đầu tư.
• Chuyển khoản sang tài khoản của công ty quản lý quỹ và tổ chức nhận ủy thác đầu tư.

Việc cần làm

• Xác định khoản đầu tư thuộc diện gián tiếp hay trực tiếp trước khi hướng dẫn nhà đầu tư mở tài khoản.
• Yêu cầu nhà đầu tư cung cấp thông tin tài khoản đầu tư gián tiếp trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng vốn.
• Đối chiếu chứng từ chuyển tiền góp vốn với đúng tài khoản đã đăng ký.
• Lập kế hoạch chi trả cổ tức về đúng tài khoản đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư.
• Nhà đầu tư đổi ngân hàng thì lưu chứng từ chuyển khoản từ tài khoản cũ sang tài khoản mới.

Xem thêm: Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần: khi nào phải đăng ký trước