Bài viết theo Thông tư 26/2024/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/07/2024
Doanh nghiệp có máy móc nhưng thiếu vốn lưu động thường nghĩ tới bán tài sản rồi thuê lại. Nghiệp vụ này có tên là mua và cho thuê lại, và tài sản phải qua năm điều kiện mới làm được.
Năm điều kiện của tài sản
- Thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bán và thuê lại.
- Khỏi có tranh chấp.
- Khỏi được dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khác.
- Đang hoạt động bình thường.
- Là tài sản cho thuê tài chính theo quy định của Thông tư.
Máy móc đang thế chấp cho khoản vay ngân hàng thì khỏi làm được mua và cho thuê lại.
Doanh nghiệp cần giải chấp trước, hoặc dùng tài sản khác.
Kế toán nên rà danh mục tài sản cố định kèm tình trạng thế chấp trước khi đề xuất phương án.
Tài sản đang hỏng hoặc ngừng hoạt động cũng khỏi đủ điều kiện.
Hai hợp đồng, một thời điểm
- Giao dịch thực hiện qua hợp đồng mua tài sản và hợp đồng cho thuê tài chính.
- Hợp đồng mua tài sản có hiệu lực từ thời điểm hợp đồng cho thuê tài chính có hiệu lực.
- Bên mua và cho thuê lại nắm giữ quyền sở hữu tài sản, rồi cho bên bán thuê lại theo hình thức cho thuê tài chính.
- Bên bán và thuê lại phải xuất hóa đơn bán hàng hợp pháp và giao toàn bộ giấy tờ sở hữu.
Giấy tờ sở hữu trong thời hạn thuê
Trong thời hạn cho thuê tài chính, bên cho thuê nắm giữ bản chính Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản. Bên thuê được sử dụng bản sao có chứng thực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi sử dụng tài sản.
Khi nào được dùng ngoại tệ
- Tài sản mua và cho thuê lại là tài sản cho thuê tài chính được nhập khẩu và đáp ứng đủ năm điều kiện nêu trên.
- Bên bán và thuê lại đang có dư nợ bằng ngoại tệ tại ngân hàng để nhập khẩu tài sản, hoặc đang còn nợ bằng ngoại tệ chưa thanh toán cho bên cung ứng nước ngoài.
- Bên bán và thuê lại dùng tài sản phục vụ sản xuất kinh doanh và có đủ ngoại tệ từ nguồn thu sản xuất kinh doanh để trả nợ tiền thuê.
Chấm dứt hợp đồng trước hạn
| Trường hợp | Cách xử lý tiền thuê |
|---|---|
| Bên thuê cung cấp thông tin sai sự thật, vi phạm hợp đồng thuê hoặc hợp đồng bảo đảm | Bên thuê phải thanh toán hết toàn bộ số tiền thuê còn phải trả |
| Tài sản bị mất, hỏng khỏi phục hồi sửa chữa được và khỏi thay thế được | Bên thuê phải thanh toán hết toàn bộ số tiền thuê còn phải trả |
| Bên cho thuê vi phạm điều khoản là căn cứ chấm dứt theo hợp đồng | Xử lý theo hợp đồng và pháp luật liên quan |
| Các trường hợp khác theo pháp luật và hợp đồng | Xử lý theo hợp đồng và pháp luật liên quan |
Số tiền phải thanh toán hết gồm nợ gốc, tiền lãi thuê và tiền lãi đối với tiền lãi thuê chậm trả. Thời điểm thanh toán do các bên thỏa thuận; khỏi có thỏa thuận thì là thời điểm chấm dứt trước hạn. Chậm thanh toán thì phải trả lãi quá hạn với nợ gốc và lãi chậm trả với tiền lãi.
Một bên đơn phương chấm dứt hợp đồng thì phải thông báo ngay cho bên kia.
Việc cần làm
- Lập danh mục tài sản cố định kèm tình trạng thế chấp trước khi đề xuất mua và cho thuê lại.
- Giải chấp tài sản định bán và thuê lại, vì tài sản đang bảo đảm nghĩa vụ khác khỏi đủ điều kiện.
- Chuẩn bị hóa đơn bán hàng hợp pháp và toàn bộ giấy tờ sở hữu để giao cho bên mua.
- Xin bản sao có chứng thực Giấy chứng nhận quyền sở hữu để dùng trong quá trình vận hành tài sản.
- Doanh nghiệp nhập khẩu máy móc: kiểm tra ba điều kiện để được giao dịch bằng ngoại tệ.
- Đọc kỹ điều khoản chấm dứt trước hạn, vì hai trường hợp đầu buộc trả hết tiền thuê còn lại.
Mua và cho thuê lại là gì?
Là giao dịch bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua rồi thuê lại chính tài sản đó theo hình thức cho thuê tài chính, thực hiện qua hợp đồng mua tài sản và hợp đồng cho thuê tài chính.
Tài sản đang thế chấp có làm được không?
Không. Tài sản mua và cho thuê lại khỏi được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khác.
Tài sản cần đáp ứng điều kiện gì?
Thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên bán và thuê lại; khỏi có tranh chấp; khỏi được dùng bảo đảm nghĩa vụ khác; đang hoạt động bình thường; và là tài sản cho thuê tài chính theo quy định.
Hợp đồng mua tài sản có hiệu lực khi nào?
Từ thời điểm hợp đồng cho thuê tài chính có hiệu lực.
Trong thời hạn thuê, giấy chứng nhận sở hữu do ai giữ?
Bên cho thuê tài chính nắm giữ bản chính. Bên thuê được sử dụng bản sao có chứng thực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Khi nào được giao dịch bằng ngoại tệ?
Khi tài sản là tài sản cho thuê tài chính được nhập khẩu và đủ điều kiện; hoặc bên bán và thuê lại đang có dư nợ bằng ngoại tệ để nhập khẩu tài sản hay còn nợ ngoại tệ với bên cung ứng nước ngoài; hoặc bên bán và thuê lại dùng tài sản cho sản xuất kinh doanh và có đủ ngoại tệ từ nguồn thu để trả nợ.
Tài sản bị hỏng khỏi sửa được thì sao?
Hợp đồng có thể chấm dứt trước hạn, và bên thuê phải thanh toán hết toàn bộ số tiền thuê còn phải trả gồm nợ gốc, tiền lãi thuê và tiền lãi đối với tiền lãi thuê chậm trả.
Khỏi thỏa thuận thời điểm thanh toán thì tính sao?
Thời điểm phải thanh toán hết là thời điểm chấm dứt trước hạn hợp đồng cho thuê tài chính.
- Thông tư 26/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động cho thuê tài chính của công ty tài chính tổng hợp, công ty cho thuê tài chính, Điều 20, Điều 21, Điều 23, Điều 26, Điều 27 và Điều 28
Xem thêm: Thuê tài chính và thuê hoạt động: phân biệt và ghi sổ
