Bài viết theo Thông tư 20/2024/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/07/2024
Doanh nghiệp bán chịu muốn lấy tiền sớm thì bán khoản phải thu cho ngân hàng, gọi là bao thanh toán. Nhưng khỏi phải khoản phải thu nào cũng bán được. Có bảy trường hợp bị loại.
Bảy khoản phải thu khỏi được bao thanh toán
- Phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bị pháp luật cấm.
- Thời hạn còn lại của khoản phải thu từ 01 năm trở lên, tính từ ngày nhận được đề nghị bao thanh toán.
- Hợp đồng có thỏa thuận khỏi được chuyển giao quyền và nghĩa vụ.
- Phát sinh từ hợp đồng cung ứng dịch vụ trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bảo hiểm.
- Đã được bao thanh toán hoặc đã dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ nợ khác, trừ phần giá trị còn lại chưa dùng.
- Đã quá hạn thanh toán theo hợp đồng.
- Đang có tranh chấp trong việc thực hiện hợp đồng.
Mốc 01 năm tính theo thời hạn còn lại, khỏi phải thời hạn ban đầu của hợp đồng.
Khoản phải thu đã thế chấp cho khoản vay khác vẫn dùng được phần còn lại, miễn số tiền bao thanh toán khỏi vượt giá trị còn lại.
Hợp đồng có điều khoản cấm chuyển giao quyền là điểm chặn thường gặp, nên kiểm tra ngay khi ký bán hàng.
Khoản đang tranh chấp hoặc đã quá hạn thì khỏi cần nộp hồ sơ.
Ba phương thức
| Phương thức | Cách làm |
|---|---|
| Từng lần | Mỗi lần bao thanh toán làm thủ tục và ký một hợp đồng riêng |
| Theo hạn mức | Thỏa thuận mức nợ bao thanh toán tối đa duy trì trong một khoảng thời gian. Mỗi năm ít nhất một lần xem xét và xác định lại hạn mức |
| Hợp vốn | Hai hay nhiều đơn vị cùng thực hiện với một hoặc một số khoản phải thu, có một đơn vị làm đầu mối |
Đồng tiền bao thanh toán
| Loại | Đồng tiền |
|---|---|
| Bao thanh toán bên bán hàng | Đồng tiền của khoản phải thu hoặc đồng Việt Nam |
| Bao thanh toán bên mua hàng | Đồng Việt Nam, trừ ba trường hợp được dùng ngoại tệ |
Ba trường hợp bên mua hàng được bao thanh toán bằng ngoại tệ với khoản phải thu bằng ngoại tệ: bên mua là người khỏi cư trú; bên mua là người cư trú có đủ ngoại tệ từ nguồn thu sản xuất kinh doanh để trả nợ; hoặc bên mua là doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu được Bộ Công Thương giao hạn mức nhập khẩu hằng năm.
Trả nợ và mua ngoại tệ
- Đồng tiền trả nợ và trả phí là đồng tiền bao thanh toán. Trả bằng đồng tiền khác thì theo thỏa thuận giữa hai bên.
- Đến hạn trả nợ bằng ngoại tệ mà khách hàng chứng minh được nguyên nhân khách quan khiến nguồn ngoại tệ bị chậm thanh toán, thì được mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép kinh doanh ngoại hối để trả nợ.
Giải ngân
- Đơn vị bao thanh toán giải ngân vào tài khoản của bên bán hàng, do bên bán hàng chỉ định.
- Với bao thanh toán quốc tế, đơn vị bao thanh toán phải mở tài khoản thanh toán chuyên dùng tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán ở Việt Nam.
- Khỏi được dùng tài khoản chuyên dùng đó để chuyển hoặc nhận tiền từ giao dịch khỏi phát sinh từ hoạt động bao thanh toán.
- Mỗi khoản bao thanh toán quốc tế chỉ thực hiện qua một tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, nhưng một tài khoản dùng được cho nhiều khoản.
- Hai bên phải ghi rõ mục đích chuyển tiền để tổ chức thanh toán thực hiện chế độ báo cáo.
- Ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khi bao thanh toán quốc tế khỏi bắt buộc mở tài khoản chuyên dùng.
Việc cần làm
- Rà điều khoản chuyển giao quyền trong hợp đồng bán hàng ngay từ khi đàm phán.
- Lập bảng theo dõi tuổi nợ phải thu, đánh dấu khoản còn dưới 01 năm để biết khoản nào dùng được.
- Tách phần khoản phải thu đã dùng làm bảo đảm cho khoản vay khác.
- Chọn phương thức phù hợp: doanh số đều thì theo hạn mức, phát sinh lẻ thì từng lần.
- Ghi rõ mục đích chuyển tiền trên ủy nhiệm chi liên quan đến bao thanh toán.
- Doanh nghiệp có khoản phải thu ngoại tệ: chuẩn bị chứng minh nguồn ngoại tệ để trả nợ.
Khoản phải thu nào khỏi được bao thanh toán?
Bảy trường hợp: phát sinh từ hợp đồng bị pháp luật cấm; thời hạn còn lại từ 01 năm trở lên; hợp đồng có thỏa thuận khỏi được chuyển giao quyền và nghĩa vụ; hợp đồng dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm; đã được bao thanh toán hoặc đã dùng bảo đảm nghĩa vụ nợ khác; đã quá hạn thanh toán; và đang có tranh chấp.
Mốc 01 năm tính thế nào?
Theo thời hạn còn lại của khoản phải thu, tính từ ngày nhận được đề nghị bao thanh toán.
Khoản phải thu đã thế chấp có dùng được không?
Được phần còn lại, nếu số tiền bao thanh toán khỏi vượt quá giá trị khoản phải thu sau khi trừ phần đã được bao thanh toán và phần đã dùng bảo đảm cho nghĩa vụ nợ khác.
Có mấy phương thức bao thanh toán?
Ba: từng lần, theo hạn mức, và hợp vốn.
Hạn mức bao thanh toán được xem lại bao lâu một lần?
Mỗi năm ít nhất một lần, đơn vị bao thanh toán xem xét và xác định lại hạn mức cùng thời gian duy trì.
Bao thanh toán bên mua hàng dùng đồng tiền nào?
Đồng Việt Nam, trừ trường hợp được bao thanh toán bằng ngoại tệ khi bên mua là người khỏi cư trú, là người cư trú có đủ ngoại tệ từ nguồn thu sản xuất kinh doanh, hoặc là doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu được giao hạn mức.
Thiếu ngoại tệ khi đến hạn trả nợ thì làm sao?
Khách hàng chứng minh được nguyên nhân khách quan khiến nguồn ngoại tệ bị chậm thanh toán thì được mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép kinh doanh ngoại hối để trả nợ.
Tiền bao thanh toán được giải ngân vào đâu?
Vào tài khoản của bên bán hàng do bên bán hàng chỉ định.
- Thông tư 20/2024/TT-NHNN quy định về bao thanh toán và dịch vụ khác liên quan đến bao thanh toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Điều 7, Điều 8, Điều 9 và Điều 18
Xem thêm: Phân loại nợ phải trả: phải trả người bán, nội bộ hay phải trả khác
