Bài viết theo Tài khoản 356 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Điểm khác căn bản giữa quỹ này và quỹ khen thưởng phúc lợi nằm ở nguồn trích: quỹ phát triển khoa học và công nghệ hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp, tức làm giảm lợi nhuận trước thuế của kỳ.
- Trích lập ghi Nợ tài khoản 642 Chi phí quản lý doanh nghiệp, Có tài khoản 3561.
- Sử dụng quỹ theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Hai tài khoản cấp hai: 3561 quỹ, và 3562 quỹ đã hình thành tài sản.
- Tài sản hình thành từ quỹ tính hao mòn để ghi giảm quỹ, giống cơ chế của quỹ phúc lợi.
- Bán sản phẩm sản xuất thử cao hơn chi phí sản xuất thử thì ghi giảm nguyên giá tài sản.
- Bán sản phẩm sản xuất thử thấp hơn chi phí thì ghi tăng nguyên giá tài sản.
- Tài sản chuyển sang phục vụ sản xuất kinh doanh thì ghi giảm quỹ đã hình thành tài sản.
- Định kỳ phải lập Báo cáo về mức trích, sử dụng, quyết toán quỹ nộp cơ quan có thẩm quyền.
Nguồn trích và cách ghi
| Loại quỹ | Nguồn trích | Ảnh hưởng đến lợi nhuận |
|---|---|---|
| Quỹ phát triển khoa học và công nghệ | Hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp | Làm giảm lợi nhuận trước thuế |
| Quỹ khen thưởng, phúc lợi | Trích từ lợi nhuận sau thuế | Không ảnh hưởng lợi nhuận trước thuế |
Bút toán trích lập: Nợ TK 642 Chi phí quản lý doanh nghiệp, Có TK 356 chi tiết 3561. Việc trích lập và sử dụng quỹ phải tuân thủ các quy định của pháp luật.
Hai tài khoản cấp hai
| Tài khoản | Phản ánh |
|---|---|
| 3561 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ | Số hiện có và tình hình trích lập, chi tiêu quỹ |
| 3562 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành tài sản | Số hiện có, tình hình tăng giảm quỹ đã hình thành tài sản cố định, hàng tồn kho, đầu tư tài chính |
Doanh nghiệp có thể mở tài khoản 3562 thành các tài khoản chi tiết để theo dõi từng loại tài sản trong quỹ đã hình thành tài sản, tùy đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý.
Bán sản phẩm sản xuất thử
Khi doanh nghiệp dùng quỹ để tài trợ mua sắm tài sản cố định thuộc loại phải lắp đặt chạy thử, nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm, thì số tiền thu được khi bán sản phẩm sản xuất thử được bù trừ với chi phí sản xuất thử.
| Tình huống | Xử lý phần chênh lệch |
|---|---|
| Tiền thu từ bán sản phẩm sản xuất thử cao hơn chi phí sản xuất thử | Ghi giảm nguyên giá của tài sản cố định hình thành từ quỹ |
| Tiền thu từ bán sản phẩm sản xuất thử thấp hơn chi phí sản xuất thử | Ghi tăng nguyên giá của tài sản cố định hình thành từ quỹ |
Số tiền thu từ bán sản phẩm sản xuất thử được đưa về bù trừ với chi phí sản xuất thử, phần chênh lệch điều chỉnh nguyên giá tài sản.
Ghi khoản này vào doanh thu bán hàng làm phồng doanh thu và sai nguyên giá tài sản.
Kết cấu tài khoản 356
Bên Nợ, ba nhóm
- Các khoản sử dụng, điều chuyển quỹ theo quy định của pháp luật.
- Giảm quỹ đã hình thành tài sản khi tính hao mòn tài sản cố định; khi xuất sử dụng vật tư, nguyên vật liệu, phân bổ công cụ dụng cụ, chi phí thuê tài sản cho nhiều kỳ để phục vụ hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; và phần giá trị còn lại của tài sản, vật tư, công cụ chưa được phân bổ hoặc chưa sử dụng khi nhượng, bán, thanh lý.
- Giảm quỹ đã hình thành tài sản khi tài sản hình thành từ quỹ chuyển sang phục vụ mục đích sản xuất, kinh doanh.
Bên Có, hai nhóm
- Trích lập quỹ vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
- Các khoản nhận điều chuyển quỹ theo quy định của pháp luật.
Số dư bên Có phản ánh số quỹ hiện còn của doanh nghiệp tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
Nghĩa vụ báo cáo
Định kỳ, doanh nghiệp lập Báo cáo về mức trích, sử dụng, quyết toán Quỹ phát triển khoa học và công nghệ và nộp cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Đây là nghĩa vụ độc lập với báo cáo tài chính.
Bốn việc nên làm
- Lập kế hoạch sử dụng quỹ ngay khi trích, vì quỹ chưa dùng đúng mục đích có thể bị xử lý theo pháp luật về khoa học công nghệ.
- Mở tài khoản chi tiết dưới 3562 theo từng loại tài sản, để dễ tính hao mòn và ghi giảm quỹ.
- Với dự án có sản xuất thử, tách riêng doanh thu bán sản phẩm thử và chi phí sản xuất thử để tính phần chênh lệch điều chỉnh nguyên giá.
- Đặt lịch lập báo cáo mức trích, sử dụng và quyết toán quỹ theo kỳ quy định.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 353 quỹ khen thưởng, phúc lợi
Quỹ phát triển khoa học và công nghệ trích vào đâu?
Hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ. Bút toán là Nợ tài khoản 642, Có tài khoản 356 chi tiết 3561.
Quỹ này khác quỹ khen thưởng phúc lợi ở đâu?
Quỹ phát triển khoa học và công nghệ trích vào chi phí quản lý doanh nghiệp nên làm giảm lợi nhuận trước thuế. Quỹ khen thưởng phúc lợi trích từ lợi nhuận sau thuế.
Tài khoản 356 có mấy tài khoản cấp hai?
Hai: 3561 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, và 3562 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành tài sản.
Tài sản mua bằng quỹ có trích khấu hao vào chi phí không?
Quỹ đã hình thành tài sản được ghi giảm khi tính hao mòn tài sản cố định, tương tự cơ chế của quỹ phúc lợi đã hình thành tài sản cố định.
Bán sản phẩm chạy thử thu được tiền thì ghi vào đâu?
Bù trừ với chi phí sản xuất thử. Thu cao hơn chi phí thì ghi giảm nguyên giá tài sản hình thành từ quỹ, thu thấp hơn thì ghi tăng nguyên giá.
Tài sản của quỹ chuyển sang sản xuất kinh doanh thì sao?
Ghi giảm Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành tài sản.
Có phải báo cáo việc sử dụng quỹ không?
Có. Định kỳ doanh nghiệp lập Báo cáo về mức trích, sử dụng, quyết toán quỹ và nộp cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Quỹ được dùng vào việc gì?
Sử dụng theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ ngày 01/01/2026: Tài khoản 356 Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.
