Bài viết theo Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15
Trích quỹ khoa học công nghệ là cách hoãn thuế hợp pháp, nhưng có điều kiện đi kèm. Trích rồi mà năm năm sau chưa tiêu hết 70% thì phần chưa tiêu bị thu lại thuế, cộng thêm lãi.
- Trích tối đa 20% thu nhập tính thuế hằng năm.
- Trong 05 năm kể từ khi trích, phải dùng ít nhất 70% và dùng đúng mục đích.
- Không đạt thì phải nộp lại thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên phần đó, kèm lãi.
- Các khoản chi từ quỹ không được tính vào chi phí được trừ.
Ai được trích và trích bao nhiêu
Doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế hằng năm để lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.
Quỹ được sử dụng theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Điều kiện trong 05 năm
Trong thời hạn 05 năm kể từ khi trích lập, nếu quỹ rơi vào một trong ba tình huống sau thì phải nộp lại thuế:
- Không được sử dụng.
- Sử dụng không hết 70%.
- Sử dụng không đúng mục đích.
Khoản phải nộp gồm phần thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên khoản thu nhập đã trích lập quỹ mà không sử dụng hoặc sử dụng sai mục đích, cộng với phần lãi phát sinh từ số thuế đó.
Cách tính số thuế bị thu hồi và lãi
| Yếu tố | Cách xác định |
|---|---|
| Thuế suất dùng để tính số thuế thu hồi | Thuế suất áp dụng cho doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp trong thời gian trích lập quỹ |
| Lãi suất với phần quỹ không sử dụng hết | Lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 05 năm, hoặc kỳ hạn 10 năm khi không có loại kỳ hạn 05 năm, phát hành gần thời điểm thu hồi nhất |
| Thời gian tính lãi với phần không sử dụng hết | 02 năm |
| Lãi suất với phần quỹ sử dụng sai mục đích | Mức tính tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế |
| Thời gian tính lãi với phần sử dụng sai mục đích | Từ khi trích lập quỹ đến khi thu hồi |
Phần chưa dùng hết chỉ bị tính lãi trong 02 năm, theo lãi suất trái phiếu kho bạc.
Phần dùng sai mục đích bị tính lãi theo mức tiền chậm nộp, và tính từ lúc trích lập cho tới lúc thu hồi, tức có thể kéo dài cả năm năm.
Điểm cần nhớ khi hạch toán
Doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp không được hạch toán các khoản chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế trong kỳ.
Lý do là phần thu nhập dùng để trích quỹ đã được trừ khỏi thu nhập tính thuế ngay khi trích. Đưa tiếp khoản chi từ quỹ vào chi phí được trừ là trừ hai lần cho cùng một số tiền.
Khi doanh nghiệp tổ chức lại
Doanh nghiệp đang hoạt động mà có thay đổi do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình thì doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp nhận sáp nhập kế thừa và chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng quỹ của doanh nghiệp trước đó.
Nghĩa là khi mua lại hoặc nhận sáp nhập một doanh nghiệp có quỹ khoa học công nghệ, bên nhận thừa hưởng luôn cả nghĩa vụ tiêu đúng và tiêu đủ trong thời hạn còn lại.
Việc cần theo dõi
- Ghi rõ năm trích và số tiền trích của từng lần, vì mốc 05 năm đếm riêng cho từng lần trích.
- Theo dõi tỷ lệ đã sử dụng của từng lần trích, nhắm giữ trên 70% trước khi hết hạn.
- Lưu hồ sơ chứng minh khoản chi đúng mục đích theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Tách riêng các khoản chi từ quỹ trên sổ, không đưa vào chi phí được trừ.
- Trước khi sáp nhập hoặc mua lại doanh nghiệp, kiểm tra số dư quỹ và thời hạn còn lại của bên kia.
- Ước trước số thuế và lãi sẽ bị thu hồi nếu không tiêu kịp, để cân nhắc mức trích của các năm sau.
Theo dõi số trích và số đã dùng của từng năm là việc kéo dài suốt năm năm. Phần mềm kế toán VFRS theo dõi số dư quỹ theo từng lần trích và từng khoản chi, xem tại app.vfrs.vn.
Xem thêm: Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy mô doanh thu
Doanh nghiệp được trích quỹ khoa học công nghệ bao nhiêu phần trăm?
Tối đa 20% thu nhập tính thuế hằng năm, theo khoản 1 Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
Trích quỹ rồi không dùng thì sao?
Trong thời hạn 05 năm kể từ khi trích lập, nếu quỹ không được sử dụng, sử dụng không hết 70% hoặc sử dụng không đúng mục đích thì phải nộp ngân sách nhà nước phần thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên khoản đã trích tương ứng, kèm phần lãi phát sinh.
Phải dùng hết bao nhiêu phần trăm quỹ mới không bị thu hồi?
Phải dùng ít nhất 70% trong thời hạn 05 năm kể từ khi trích lập, và phải dùng đúng mục đích.
Lãi khi bị thu hồi tính thế nào?
Phần quỹ không sử dụng hết tính theo lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 05 năm, hoặc 10 năm nếu không có loại 05 năm, phát hành gần thời điểm thu hồi nhất, thời gian tính lãi là 02 năm. Phần sử dụng sai mục đích tính theo mức tiền chậm nộp của Luật Quản lý thuế, thời gian tính từ khi trích lập đến khi thu hồi.
Chi từ quỹ có được tính vào chi phí được trừ không?
Không. Doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp không được hạch toán các khoản chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế trong kỳ.
Sáp nhập doanh nghiệp thì quỹ đi đâu?
Doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp nhận sáp nhập kế thừa và chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp trước khi sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi.
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, Điều 17
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Điều 16 về mức tính tiền chậm nộp
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp
