Bài viết theo Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, hiệu lực từ ngày 01/03/2026
Quản tài viên là người đề nghị Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu, thu hồi tài sản bị bán bất hợp pháp, và có thể đề nghị Tòa án kiến nghị xử lý về hình sự. Trong suốt vụ việc, đầu mối doanh nghiệp phải làm việc thường xuyên là Quản tài viên.
- Hai chủ thể hành nghề: Quản tài viên (cá nhân) và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
- Thẩm phán chỉ định trong 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý đơn.
- Doanh nghiệp và người nộp đơn được đề xuất người chỉ định.
- Năm trường hợp Quản tài viên phải từ chối hoặc bị thay đổi.
- Quản tài viên điều hành Hội nghị chủ nợ và giám sát hoạt động kinh doanh.
- Ban đại diện chủ nợ không quá 05 thành viên.
- Bên giữ tài liệu phải cung cấp trong 10 ngày kể từ ngày nhận yêu cầu.
Quản tài viên làm gì
| Nhóm việc | Nội dung |
|---|---|
| Tài liệu, chứng cứ | Xác minh, thu thập, quản lý tài liệu, chứng cứ; đề nghị Thẩm phán thẩm tra, xác minh |
| Danh sách chủ nợ | Xác minh, cập nhật danh sách chủ nợ, người mắc nợ trong thủ tục phục hồi; lập danh sách trong thủ tục phá sản |
| Hòa giải | Tiến hành hòa giải theo quy định của Luật |
| Giám sát | Giám sát hoạt động kinh doanh; giám sát quá trình hoàn thiện và thực hiện phương án phục hồi |
| Hội nghị chủ nợ | Điều hành Hội nghị chủ nợ theo quyết định của Thẩm phán |
| Chuyển nhượng | Thực hiện chuyển nhượng doanh nghiệp, hợp tác xã theo nghị quyết của Hội nghị chủ nợ |
| Bảo toàn tài sản | Tối ưu giá trị tài sản khi bán; ngăn chặn việc bán, chuyển giao tài sản khi chưa được Thẩm phán cho phép; ngăn chặn tẩu tán tài sản |
| Xử lý vi phạm | Đề nghị Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu, thu hồi tài sản bị bán hoặc chuyển giao bất hợp pháp; đề nghị áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính; đề nghị Tòa án kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý về hình sự |
Quản tài viên được thuê cá nhân, tổ chức thực hiện công việc, được hưởng thù lao, phải thực hiện trách nhiệm bảo hiểm nghề nghiệp, và chịu trách nhiệm trước Thẩm phán và pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ.
Chỉ định và thay đổi
Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý đơn, Thẩm phán tự mình hoặc trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc người nộp đơn, chỉ định Quản tài viên dựa trên ba căn cứ.
- Không có lợi ích liên quan đến vụ việc phục hồi, phá sản.
- Tính chất của vụ việc; chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm của Quản tài viên.
- Không phải là người thân thích của người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản.
Năm trường hợp phải từ chối hoặc bị thay đổi
- Có lợi ích liên quan đến vụ việc.
- Là người thân thích của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã.
- Đồng thời là người tham gia thủ tục, người đại diện, hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia thủ tục.
- Có căn cứ không thực hiện hoặc không thực hiện được nhiệm vụ, hoặc có thể không vô tư, khách quan.
- Trường hợp bất khả kháng mà không thực hiện được nhiệm vụ.
Luật ghi rõ Thẩm phán chỉ định trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc người nộp đơn yêu cầu.
Doanh nghiệp nộp đơn phục hồi nên chuẩn bị sẵn đề xuất, kèm hồ sơ năng lực và kinh nghiệm của Quản tài viên trong lĩnh vực tương ứng.
Phát hiện Quản tài viên thuộc một trong năm trường hợp trên thì có căn cứ đề nghị thay đổi.
Ban đại diện chủ nợ
Sau khi thụ lý đơn yêu cầu phục hồi hoặc mở thủ tục phá sản, Tòa án có thể quyết định thành lập Ban đại diện chủ nợ, trừ trường hợp giải quyết theo thủ tục rút gọn. Ban gồm không quá 05 thành viên, là chủ nợ có số nợ lớn hoặc chủ nợ đại diện cho nhóm chủ nợ có số nợ lớn.
- Trình bày ý kiến về phương án phục hồi hoạt động kinh doanh.
- Yêu cầu Quản tài viên kiểm tra tình hình tài chính của doanh nghiệp sau khi phương án phục hồi được công nhận.
- Đề nghị sao chụp tài liệu, chứng cứ, trừ tài liệu liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.
- Chỉ định thành viên làm người giám sát, sau khi được sự đồng ý của Tòa án.
- Thay mặt các chủ nợ giám sát hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã.
Nghĩa vụ cung cấp tài liệu
Cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý, lưu giữ tài liệu, chứng cứ liên quan phải cung cấp đầy đủ, kịp thời trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu của chủ nợ, doanh nghiệp, hợp tác xã, Tòa án, Viện kiểm sát, hoặc Quản tài viên. Không cung cấp được thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc cần làm
- Doanh nghiệp nộp đơn: chuẩn bị đề xuất Quản tài viên có chuyên môn phù hợp ngành nghề.
- Kiểm tra Quản tài viên được chỉ định có thuộc năm trường hợp phải từ chối hay không.
- Lập đầu mối làm việc với Quản tài viên trong bộ máy kế toán, vì mọi giao dịch lớn đều phải báo cáo qua đó.
- Chuẩn bị sẵn sổ sách, hợp đồng, chứng từ để cung cấp trong hạn 10 ngày.
- Chủ nợ có dư nợ lớn: chủ động tham gia Ban đại diện chủ nợ.
- Chủ nợ: dùng quyền yêu cầu Quản tài viên kiểm tra tình hình tài chính sau khi phương án phục hồi được công nhận.
- Đánh dấu rõ tài liệu thuộc bí mật kinh doanh để giới hạn phạm vi sao chụp.
Quản tài viên là ai?
Là cá nhân hành nghề quản lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản. Bên cạnh đó còn có doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
Ai chỉ định Quản tài viên?
Thẩm phán, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý đơn, tự mình hoặc trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp, hợp tác xã, người nộp đơn yêu cầu.
Doanh nghiệp có được đề xuất Quản tài viên không?
Có. Thẩm phán chỉ định trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc người nộp đơn yêu cầu.
Khi nào Quản tài viên phải từ chối hoặc bị thay đổi?
Khi có lợi ích liên quan đến vụ việc; là người thân thích của người đại diện theo pháp luật; đồng thời là người tham gia thủ tục, người đại diện hoặc người bảo vệ quyền lợi hợp pháp; có căn cứ không thực hiện được nhiệm vụ hoặc có thể không vô tư, khách quan; hoặc gặp trường hợp bất khả kháng.
Ai điều hành Hội nghị chủ nợ?
Quản tài viên điều hành phiên họp Hội nghị chủ nợ.
Ban đại diện chủ nợ có bao nhiêu người?
Không quá 05 thành viên, gồm chủ nợ có số nợ lớn và chủ nợ đại diện cho nhóm chủ nợ có số nợ lớn.
Vụ việc rút gọn có Ban đại diện chủ nợ không?
Không. Tòa án có thể quyết định thành lập Ban đại diện chủ nợ, trừ trường hợp vụ việc được giải quyết theo thủ tục rút gọn.
Ngân hàng phải cung cấp sao kê cho Quản tài viên trong bao lâu?
Cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý, lưu giữ tài liệu, chứng cứ liên quan có trách nhiệm cung cấp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu, hoặc trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do nếu không cung cấp được.
- Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, Điều 9, Điều 10, Điều 11, Điều 14 và Điều 15, hiệu lực từ ngày 01/03/2026
Xem thêm: Giao dịch vô hiệu khi phá sản
