Bài viết theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, mục 9 phần Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Chọn phương pháp tính giá xuất kho là quyết định gắn với đặc điểm hàng hóa của doanh nghiệp. Có phương pháp chỉ hợp với nơi ít mặt hàng, có phương pháp cho phép tính lại sau mỗi lô nhập.
- Giá đích danh: theo giá trị thực tế từng thứ, chỉ hợp với nơi ít mặt hàng.
- Bình quân gia quyền: trung bình đầu kỳ và mua trong kỳ.
- Bình quân có thể tính theo từng kỳ hoặc sau từng lô hàng nhập.
- Nhập trước xuất trước: hàng mua trước được xuất trước.
- Theo nhập trước xuất trước, tồn cuối kỳ mang giá của hàng nhập gần cuối kỳ.
- Còn một phương pháp thứ tư là giá bán lẻ.
Giá đích danh
Phương pháp này được áp dụng dựa trên giá trị thực tế của từng thứ vật tư, hàng hóa mua vào, từng thứ sản phẩm sản xuất ra. Vì vậy nó chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng, hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.
Bình quân gia quyền
Giá trị của từng mặt hàng tồn kho được tính theo giá trị trung bình của từng mặt hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị từng mặt hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ.
Giá trị trung bình có thể được tính theo từng kỳ, hoặc tính lại sau từng lô hàng nhập về.
Việc chọn nhịp nào phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi doanh nghiệp.
Nhập trước, xuất trước
Phương pháp này dựa trên giả định là giá trị hàng tồn kho được mua hoặc được sản xuất trước thì được xuất trước. Do đó giá trị hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là giá trị hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ.
| Chỉ tiêu | Mang giá của |
|---|---|
| Giá trị hàng xuất kho | Lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ |
| Giá trị hàng tồn kho cuối kỳ | Hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ |
Phương pháp giá bán lẻ
Thông tư 99 liệt kê thêm phương pháp giá bán lẻ trong nhóm bốn phương pháp xác định giá trị hàng xuất kho và tồn kho. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp này cần đọc đúng điểm d mục 9 phần Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho để lấy mô tả chi tiết.
Nhóm tài khoản hàng tồn kho phản ánh trị giá hiện có và tình hình biến động hàng tồn kho, kể cả trường hợp giá trị hàng xuất kho được tính theo từng lần phát sinh, hoặc được tính trên cơ sở giá trị hàng tồn kho cuối kỳ.
Xem thêm: Hàng tồn kho gồm những gì và khi nào không còn là hàng tồn kho
Có mấy phương pháp tính giá xuất kho?
Bốn: giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước, và giá bán lẻ.
Doanh nghiệp nhiều mặt hàng có dùng giá đích danh được không?
Phương pháp giá đích danh chỉ áp dụng cho doanh nghiệp có ít mặt hàng, hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được.
Bình quân gia quyền tính mấy lần một kỳ?
Có thể tính theo từng kỳ, hoặc tính lại sau từng lô hàng nhập về, tùy điều kiện cụ thể của doanh nghiệp.
Theo nhập trước xuất trước, tồn cuối kỳ mang giá nào?
Giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ.
Giá xuất kho tính từng lần hay cuối kỳ?
Cả hai đều được. Nhóm tài khoản hàng tồn kho phản ánh cả trường hợp tính theo từng lần phát sinh và trường hợp tính trên cơ sở giá trị hàng tồn kho cuối kỳ.
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: mục 1 và mục 9 phần Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho.
- Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 Hàng tồn kho.
