Bài viết theo Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, các Điều 10, 11 và 12, hiệu lực từ ngày 01/07/2025
Ranh giới giữa hai phương pháp tính thuế nằm ở một con số: doanh thu hằng năm 1 tỷ đồng. Nhưng có một hoạt động luôn phải tính trực tiếp, bất kể doanh thu bao nhiêu.
- Doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên thì áp dụng phương pháp khấu trừ.
- Doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì tính trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
- Doanh nghiệp dưới ngưỡng vẫn được tự nguyện chọn phương pháp khấu trừ.
- Hộ, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khấu trừ.
- Hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc đá quý luôn tính trực tiếp trên giá trị gia tăng.
- Cơ sở có hoạt động vàng bạc đá quý phải hạch toán riêng hoạt động đó.
Ai áp dụng phương pháp khấu trừ
Điều kiện chung là cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ. Trên nền đó, có ba nhóm đối tượng.
- Cơ sở kinh doanh có doanh thu hằng năm từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 01 tỷ đồng trở lên, trừ hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh.
- Cơ sở kinh doanh tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, trừ hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ để tiến hành hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí và khai thác dầu khí, nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam kê khai, khấu trừ và nộp thay.
Công thức phương pháp khấu trừ
| Thành phần | Cách xác định |
|---|---|
| Thuế phải nộp | Số thuế giá trị gia tăng đầu ra trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ |
| Thuế đầu ra | Tổng số thuế của hàng hóa, dịch vụ bán ra ghi trên hóa đơn giá trị gia tăng, bằng giá tính thuế nhân với thuế suất |
| Thuế đầu ra khi hóa đơn ghi giá đã có thuế | Giá thanh toán trừ giá tính thuế giá trị gia tăng xác định theo điểm k khoản 1 Điều 7 |
| Thuế đầu vào được khấu trừ | Tổng số thuế ghi trên hóa đơn mua hàng, chứng từ nộp thuế của hàng nhập khẩu, hoặc chứng từ nộp thuế khi mua dịch vụ, và phải đáp ứng điều kiện tại Điều 14 |
Hai nhánh của phương pháp trực tiếp
| Nhánh | Công thức | Áp dụng cho |
|---|---|---|
| Trực tiếp trên giá trị gia tăng | Giá trị gia tăng nhân với thuế suất. Giá trị gia tăng bằng giá thanh toán bán ra trừ giá thanh toán mua vào tương ứng | Hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý |
| Trực tiếp theo doanh thu | Tỷ lệ phần trăm nhân với doanh thu | Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới ngưỡng 01 tỷ đồng, trừ trường hợp tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ; hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh |
Trường hợp cơ sở kinh doanh có hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý, thì cơ sở kinh doanh phải hạch toán riêng hoạt động này để nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng.
Điều này đúng cả khi phần còn lại của doanh nghiệp đang áp dụng phương pháp khấu trừ.
Xem thêm: Các mặt hàng chịu thuế suất giá trị gia tăng 5%
Doanh thu bao nhiêu thì áp dụng phương pháp khấu trừ?
Từ 01 tỷ đồng trở lên tính theo doanh thu hằng năm từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ hộ và cá nhân sản xuất kinh doanh.
Doanh nghiệp nhỏ có được chọn phương pháp khấu trừ không?
Được. Cơ sở kinh doanh tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, với điều kiện thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
Hộ kinh doanh có được khấu trừ thuế giá trị gia tăng không?
Không. Cả hai nhóm đối tượng của phương pháp khấu trừ đều loại trừ hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh.
Tiệm vàng tính thuế thế nào?
Theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng, bằng giá thanh toán bán ra trừ giá thanh toán mua vào tương ứng, nhân với thuế suất.
Công ty có thêm mảng vàng bạc thì làm sao?
Phải hạch toán riêng hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc đá quý để nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng.
Hóa đơn ghi giá đã có thuế thì tính thuế đầu ra ra sao?
Thuế đầu ra bằng giá thanh toán trừ giá tính thuế giá trị gia tăng xác định theo điểm k khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025: các Điều 4, 7, 10, 11, 12 và 14; được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15, Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16.
Khoản 3 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng đã bị bãi bỏ bởi khoản 3 Điều 1 Luật số 149/2025/QH15, hiệu lực từ 01/01/2026.
Tài liệu cũ còn dẫn ngoại lệ theo khoản 3 Điều 12 khi nói về hộ, cá nhân kinh doanh. Dẫn chiếu đó nay không còn đối tượng.
