Bài viết theo Thông tư 89/2026/TT-BTC và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2026
Khai theo quý nhẹ việc hơn hẳn khai theo tháng, nhưng đây là quyền lựa chọn có điều kiện và doanh nghiệp phải tự xác định mình có đủ điều kiện hay không. Xác định sai thì hậu quả là nộp lại toàn bộ tờ khai tháng của các quý đã qua kèm tiền chậm nộp.
- Khai thuế giá trị gia tăng mặc định là theo tháng.
- Doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống thì được chọn khai theo quý.
- Doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động được chọn khai theo quý ngay.
- Chuyển từ tháng sang quý phải gửi văn bản chậm nhất ngày 31/01 của năm bắt đầu khai theo quý.
- Khai quý sai điều kiện thì nộp lại tờ khai tháng và nộp tiền chậm nộp, nhưng không bị phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ.
Mặc định là khai theo tháng
Điểm a khoản 1 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định khai thuế giá trị gia tăng là loại khai thuế theo tháng, trừ hai nhóm: khai theo quý và khai theo từng lần phát sinh. Khai theo quý là ngoại lệ mà người nộp thuế phải tự chứng minh mình đủ điều kiện.
Điều kiện được khai theo quý
Người nộp thuế thuộc diện khai theo tháng, nếu có tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống, thì được lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo quý.
Doanh thu lấy ở đâu
Doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ được xác định là tổng doanh thu trên các tờ khai thuế giá trị gia tăng của các kỳ tính thuế trong năm dương lịch. Đây là con số trên tờ khai thuế, không phải doanh thu trên sổ kế toán hay báo cáo tài chính.
Trường hợp người nộp thuế khai thuế tập trung tại trụ sở chính cho đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh, thì doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ bao gồm cả doanh thu của đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh.
Chỉ lấy doanh thu riêng của trụ sở chính rồi kết luận dưới 50 tỷ là cách tính thiếu, dẫn tới khai quý sai điều kiện.
Doanh nghiệp mới thành lập
Người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động, kinh doanh thì được lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo quý ngay từ đầu. Sau đó cách xác định kỳ khai của các năm tiếp theo phụ thuộc vào doanh thu năm đầu.
| Doanh thu năm mới ra kinh doanh | Kỳ khai các năm tiếp theo |
|---|---|
| Từ 50 tỷ đồng trở xuống | Sau khi kinh doanh đủ 12 tháng, kể từ năm dương lịch liền kề tiếp theo năm đã đủ 12 tháng, căn cứ doanh thu của năm dương lịch trước liền kề đủ 12 tháng để xác định khai theo tháng hay theo quý |
| Trên 50 tỷ đồng, kể cả khi hoạt động chưa đủ 12 tháng | Khai theo tháng kể từ năm dương lịch liền kề tiếp theo năm mới hoạt động, kinh doanh |
Chọn và đổi kỳ khai
Người nộp thuế đáp ứng tiêu chí khai theo quý được lựa chọn khai theo tháng hoặc theo quý, và lựa chọn đó ổn định trọn năm dương lịch. Trong năm không được đổi qua đổi lại.
Đang khai tháng, muốn chuyển sang quý
- Gửi Văn bản đề nghị thay đổi kỳ tính thuế từ tháng sang quý, mẫu số 01/ĐK-TĐKTT tại Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC.
- Nơi nhận: cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
- Thời hạn: chậm nhất là ngày 31 tháng 01 của năm bắt đầu khai thuế theo quý.
- Cơ quan thuế ra thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận. Có thông báo tiếp nhận thì người nộp thuế mới được nộp hồ sơ theo kỳ quý của năm đã đăng ký.
Đây là mốc cứng. Gửi sau ngày 31/01 thì năm đó vẫn phải khai theo tháng, chờ sang năm sau mới đăng ký lại được.
Người nộp thuế có trách nhiệm tự xác định mình thuộc diện khai theo tháng hay theo quý, cơ quan thuế không xếp giúp.
Lỡ khai quý mà không đủ điều kiện
Điểm b.2.3 khoản 1 Điều 19 xử lý tình huống này, áp dụng cho cả trường hợp người nộp thuế tự phát hiện lẫn trường hợp cơ quan thuế phát hiện. Trình tự phải làm gồm ba việc.
- Khai theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo.
- Nộp lại hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng theo tháng của các quý trước đó.
- Xác định và nộp tiền chậm nộp theo quy định.
Hai trường hợp nằm ngoài cách xử lý trên: hồ sơ khai theo quý mà cơ quan thuế đã ban hành quyết định hoàn thuế, và trường hợp do cơ quan thuế phát hiện qua kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế.
Hồ sơ khai thuế các tháng đã nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai thuế theo quý đã nộp.
Phần vẫn phải trả là tiền chậm nộp tính trên số thuế lẽ ra phải nộp sớm hơn theo kỳ tháng.
Thời hạn nộp hồ sơ theo từng kỳ
Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.
| Kỳ khai | Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất |
|---|---|
| Theo tháng | Ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế |
| Theo quý | Ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế |
| Theo từng lần phát sinh | Ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế |
Khai theo từng lần phát sinh
Điểm c khoản 1 Điều 19 nêu các trường hợp khai thuế giá trị gia tăng theo từng lần phát sinh.
- Thuế giá trị gia tăng của người nộp thuế thuộc trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế theo Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
- Người nộp thuế khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp nhưng phát sinh nghĩa vụ thuế đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
- Thuế giá trị gia tăng không phát sinh thường xuyên.
Doanh thu bao nhiêu thì được khai thuế giá trị gia tăng theo quý?
Tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống. Doanh thu lấy theo tổng số trên các tờ khai thuế giá trị gia tăng của các kỳ tính thuế trong năm dương lịch.
Doanh nghiệp mới thành lập khai theo tháng hay theo quý?
Được lựa chọn khai theo quý ngay từ khi bắt đầu hoạt động, theo điểm b.1.2 khoản 1 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Muốn chuyển từ khai tháng sang khai quý thì làm thủ tục gì?
Gửi Văn bản đề nghị thay đổi kỳ tính thuế từ tháng sang quý theo mẫu số 01/ĐK-TĐKTT tại Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp, chậm nhất là ngày 31 tháng 01 của năm bắt đầu khai theo quý.
Có được đổi kỳ khai giữa năm không?
Không. Lựa chọn khai theo tháng hoặc theo quý ổn định trọn năm dương lịch. Trường hợp duy nhất phải đổi giữa chừng là khi phát hiện không đủ điều kiện khai theo quý, khi đó chuyển sang khai theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo.
Khai quý mà không đủ điều kiện thì bị phạt thế nào?
Phải nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó và nộp tiền chậm nộp. Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế.
Công ty có chi nhánh thì tính doanh thu 50 tỷ thế nào?
Nếu khai thuế tập trung tại trụ sở chính cho đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh thì doanh thu bao gồm cả doanh thu của đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh.
Hạn nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng theo quý là ngày nào?
Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế, theo khoản 3 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2026: Điều 19 khoản 1.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, hiệu lực từ 01/7/2026: Điều 10, Điều 11.
