02/09/2026
Nhà máy đặt trong khu công nghiệp muốn mua điện mặt trời hoặc điện gió thẳng từ nhà phát điện, thay vì mua toàn bộ từ ngành điện, thì đi theo cơ chế mua bán điện trực tiếp. Nghị định 57/2025/NĐ-CP dựng hai hình thức, và Nghị định 243/2026/NĐ-CP hiệu lực từ 26/6/2026 mở rộng đối tượng sang trung tâm dữ liệu, trạm sạc xe điện và đơn vị bán lẻ điện trong khu, cụm.
- Hai hình thức: qua lưới điện kết nối riêng và qua lưới điện quốc gia.
- Qua lưới riêng, hai bên tự đàm phán giá trong khung giá phát điện của loại hình nguồn tương ứng.
- Qua lưới quốc gia, khách hàng vẫn mua điện từ ngành điện và ký hợp đồng kỳ hạn để bù trừ chênh lệch.
- Khách hàng sử dụng điện lớn xét theo sản lượng tiêu thụ bình quân 12 tháng gần nhất.
- Từ 26/6/2026, đối tượng mở rộng sang trung tâm dữ liệu, trạm sạc xe điện và đơn vị bán lẻ điện trong khu, cụm.
Hai hình thức mua bán điện trực tiếp
| Hình thức | Cách vận hành |
|---|---|
| Qua lưới điện kết nối riêng | đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn ký hợp đồng mua bán điện và giao nhận điện năng trực tiếp qua lưới điện do một bên đầu tư, xây dựng và vận hành |
| Qua lưới điện quốc gia | đơn vị phát điện bán toàn bộ điện năng sản xuất trên thị trường điện giao ngay; khách hàng mua điện từ Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực; hai bên ký hợp đồng kỳ hạn điện để bù trừ chênh lệch |
Lưới điện kết nối riêng gồm hệ thống đường dây tải điện trên không hoặc cáp điện ngầm, máy biến áp và trang thiết bị phụ trợ liên kết với nhau để truyền dẫn điện, cùng lưới điện kết nối nguồn điện mặt trời mái nhà đến điểm nhận điện của bên mua.
Giá và hợp đồng ở hình thức lưới riêng
- Giá bán điện do hai bên tự đàm phán thỏa thuận, không vượt mức giá tối đa của khung giá phát điện của loại hình nguồn điện tương ứng.
- Sản lượng điện dư của đơn vị phát điện bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực, giá do hai bên thỏa thuận và cũng không vượt khung giá phát điện loại hình tương ứng.
- Hợp đồng phải có các nội dung chính theo Điều 44 Luật Điện lực: thông tin của các bên; mục đích sử dụng; tiêu chuẩn và chất lượng dịch vụ; quyền và nghĩa vụ; giá điện, phương thức và thời hạn thanh toán; điều kiện chấm dứt hợp đồng; trách nhiệm do vi phạm; thời hạn hợp đồng; trách nhiệm đầu tư, xây dựng, quản lý vận hành lưới điện kết nối riêng.
Sản lượng điện dư nay được định nghĩa rộng hơn, bao gồm cả sản lượng từ hệ thống lưu trữ điện nếu có, phát vào lưới điện quốc gia hoặc lưới điện của các mô hình khu, cụm khi không bán hết cho khách hàng.
Ba thành phần chi phí ở hình thức lưới quốc gia
- Chi phí điện năng theo giá thị trường điện giao ngay áp dụng cho đơn vị mua buôn điện, có tính tới tổn thất điện năng trên lưới truyền tải và lưới phân phối.
- Chi phí sử dụng dịch vụ hệ thống điện, gồm truyền tải điện, phân phối và bán lẻ điện, điều độ vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện, điều hành và quản lý ngành.
- Chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch theo Phụ lục IV của nghị định.
Ở hình thức này, khách hàng sử dụng điện lớn hoặc đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm được ủy quyền vẫn mua điện từ Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực để đáp ứng toàn bộ nhu cầu. Phần ưu đãi giá đến từ hợp đồng kỳ hạn điện ký riêng với đơn vị phát điện.
Ai được tham gia sau khi mở rộng
| Nhóm | Điều kiện đấu nối |
|---|---|
| Khách hàng sử dụng điện lớn phục vụ mục đích sản xuất | mua điện từ Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực và các đơn vị bán lẻ điện, đấu nối cấp điện áp từ 22 kV trở lên |
| Khách hàng sử dụng điện lớn dùng điện cho trung tâm dữ liệu | cùng điều kiện đấu nối từ 22 kV trở lên |
| Khách hàng sử dụng điện lớn dùng điện cho trạm, trụ sạc điện, tủ đổi pin xe điện phục vụ kinh doanh dịch vụ sạc điện | cùng điều kiện đấu nối từ 22 kV trở lên |
| Đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm | trừ khu đô thị và khu thương mại tự do |
Mô hình khu, cụm gồm khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Với khách hàng đã sử dụng điện từ 12 tháng trở lên, tổng sản lượng điện tiêu thụ bình quân trong 12 tháng gần nhất phải không thấp hơn mức sản lượng của khách hàng sử dụng điện lớn theo Quy định vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh do Bộ Công Thương ban hành.
Sản lượng này xác định trên tổng lượng điện mua từ một Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực, nên doanh nghiệp mua điện rải ở nhiều đơn vị cần kiểm tra lại cách gộp số.
Điều kiện tuân thủ chung
Cả đơn vị phát điện và khách hàng phải tuân thủ quy định về quy hoạch và đầu tư, trong đó chủ đầu tư công trình nguồn điện chịu trách nhiệm về sự phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh và các kế hoạch thực hiện tương ứng, cùng kế hoạch sử dụng đất tại địa phương.
- Quy định về cấp giấy phép hoạt động điện lực, thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư công trình nguồn điện.
- Quy định về an toàn điện trong xây dựng và vận hành, gồm phát điện, truyền tải điện, phân phối điện, và an toàn trong sử dụng điện.
- Quy định về xây dựng, đất đai, bảo vệ môi trường và an toàn phòng chống cháy, nổ.
- Quy định tại hợp đồng mua bán điện và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Doanh nghiệp trong khu công nghiệp có tự mua điện trực tiếp được không?
Được, khi đáp ứng điều kiện khách hàng sử dụng điện lớn và đấu nối cấp điện áp từ 22 kV trở lên. Từ 26/6/2026, đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm cũng được tham gia, trừ khu đô thị và khu thương mại tự do.
Giá điện mua trực tiếp có bị khống chế không?
Ở hình thức qua lưới điện kết nối riêng, giá do hai bên tự đàm phán nhưng không vượt mức giá tối đa của khung giá phát điện của loại hình nguồn điện tương ứng.
Mua qua lưới quốc gia thì trả những khoản gì?
Ba thành phần: chi phí điện năng theo giá thị trường điện giao ngay có tính tổn thất, chi phí sử dụng dịch vụ hệ thống điện, và chi phí thanh toán bù trừ chênh lệch theo Phụ lục IV của nghị định.
Trung tâm dữ liệu có thuộc diện được tham gia không?
Có, từ khi Nghị định 243/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngày 26/6/2026. Cùng nhóm còn có trạm, trụ sạc điện và tủ đổi pin xe điện phục vụ kinh doanh dịch vụ sạc điện.
Điện dư của nhà máy điện bán cho ai?
Bán cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực, với giá do hai bên thỏa thuận và không vượt mức giá tối đa của khung giá phát điện loại hình tương ứng.
- Nghị định 57/2025/NĐ-CP quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, hiệu lực từ 03/03/2025
- Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 26/06/2026
- Luật Điện lực 61/2024/QH15, Điều 44
