Bài viết theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP
Khấu hao là khoản chi lớn và đều đặn, nên cũng là chỗ bị soi kỹ khi quyết toán. Phần lớn tranh cãi quy về bốn câu hỏi: tài sản có dùng cho sản xuất kinh doanh không, có giấy tờ sở hữu không, có nằm trong sổ không, và mức trích có đúng không.
Bốn nhóm chi khấu hao bị loại
| Nhóm | Nội dung |
|---|---|
| Không phục vụ sản xuất kinh doanh | Khấu hao tài sản cố định không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Nhóm tài sản phục vụ người lao động là ngoại lệ, xem phần dưới |
| Thiếu giấy tờ sở hữu | Khấu hao tài sản cố định không có giấy tờ chứng minh thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, trừ tài sản cố định thuê tài chính |
| Ngoài sổ sách | Khấu hao tài sản cố định không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán theo chế độ quản lý tài sản cố định và hạch toán kế toán hiện hành |
| Trích sai hoặc vượt mức | Phần trích khấu hao không đúng hoặc vượt mức quy định hiện hành của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định |
Ngoài bốn nhóm trên còn một trường hợp riêng: khấu hao đối với tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị cũng bị loại, trừ khi tài sản đó được cơ quan có thẩm quyền cho phép đánh giá lại.
Tài sản phục vụ người lao động vẫn được trừ
Đây là ngoại lệ rộng và đáng biết của nhóm thứ nhất. Các tài sản sau, dù không trực tiếp tạo ra sản phẩm, vẫn được trích khấu hao tính vào chi phí được trừ:
- Nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà thay quần áo, nhà vệ sinh.
- Phòng hoặc trạm y tế để khám, chữa bệnh.
- Cơ sở đào tạo, dạy nghề, thư viện, nhà trẻ, khu thể thao.
- Các thiết bị và nội thất đủ điều kiện là tài sản cố định lắp đặt trong các công trình nêu trên.
- Bể chứa nước sạch, nhà để xe.
- Xe đưa đón người lao động, nhà ở trực tiếp cho người lao động.
- Chi phí xây dựng cơ sở vật chất và mua sắm máy móc, thiết bị là tài sản cố định dùng để tổ chức hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
- Những tài sản khác dùng để phục vụ trực tiếp cho người lao động trong doanh nghiệp.
Nhà ở do doanh nghiệp xây cho người lao động vừa được trích khấu hao vào chi phí được trừ của doanh nghiệp, vừa không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân của người lao động, gồm cả tiền điện nước và dịch vụ kèm theo.
Bố trí chỗ ở bằng cách tự xây vì thế lợi hơn hẳn về thuế so với trả thay tiền thuê nhà.
Khấu hao nhanh: có điều kiện
Doanh nghiệp trích khấu hao theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định. Áp dụng khấu hao nhanh cũng được, nhưng kèm một điều kiện: phải đảm bảo kinh doanh có lãi.
Doanh nghiệp đang lỗ mà trích khấu hao nhanh thì phần vượt so với mức thông thường bị loại khỏi chi phí được trừ.
Công cụ, dụng cụ và bao bì luân chuyển
Tài sản là công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển chưa đủ điều kiện xác định là tài sản cố định thì chi phí mua được phân bổ dần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ, tối đa không quá 03 năm.
Quy định này bao gồm cả các công cụ, dụng cụ, bao bì luân chuyển phục vụ người lao động mà chưa đủ điều kiện là tài sản cố định.
Bốn việc phải làm để giữ quyền trích khấu hao
- Giữ giấy tờ sở hữu. Hóa đơn mua, hợp đồng, giấy đăng ký với tài sản phải đăng ký. Riêng thuê tài chính thì giữ hợp đồng thuê tài chính.
- Đưa vào sổ ngay. Ghi thẻ tài sản cố định và hạch toán đúng chế độ. Tài sản đang dùng mà ngoài sổ thì khấu hao bị loại toàn bộ.
- Bám khung thời gian trích khấu hao theo quy định của Bộ Tài chính, và ghi chính sách khấu hao vào quy chế kế toán nội bộ.
- Theo dõi tài sản đã hết khấu hao. Dừng trích ngay khi giá trị về không, trừ khi có quyết định đánh giá lại của cơ quan có thẩm quyền.
Ba chỗ hay bị loại trên thực tế
- Xe ô tô đứng tên cá nhân giám đốc mà doanh nghiệp trích khấu hao. Thiếu giấy tờ chứng minh quyền sở hữu của doanh nghiệp thì khoản này bị loại.
- Tài sản mua đã lâu, đang dùng, mà chưa lập thẻ tài sản cố định và chưa vào sổ.
- Trích khấu hao nhanh trong năm doanh nghiệp lỗ.
Sổ tài sản cố định lệch với thực tế là nguyên nhân phổ biến nhất khiến khấu hao bị loại khi quyết toán. Phần mềm kế toán VFRS quản lý thẻ tài sản kèm chứng từ gốc và tự tính khấu hao theo khung thời gian đã đặt, xem tại <a href=”https://app.vfrs.vn” target=”_blank” rel=”noopener”>app.vfrs.vn.
Xem thêm: Chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và danh sách bị loại
Xe đưa đón nhân viên có được trích khấu hao vào chi phí được trừ không?
Được. Xe đưa đón người lao động nằm trong danh sách tài sản cố định phục vụ người lao động được trích khấu hao tính vào chi phí được trừ, theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Ô tô đứng tên giám đốc, công ty đang dùng thì có trích khấu hao được không?
Không. Chi khấu hao đối với tài sản cố định không có giấy tờ chứng minh thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp bị loại khỏi chi phí được trừ. Ngoại lệ duy nhất là tài sản cố định thuê tài chính.
Doanh nghiệp đang lỗ có được khấu hao nhanh không?
Phần khấu hao nhanh trong trường hợp này bị loại. Quy định cho phép khấu hao nhanh nhưng kèm điều kiện phải đảm bảo kinh doanh có lãi.
Mua bộ bàn ghế 20 triệu đồng, chưa đủ điều kiện là tài sản cố định thì hạch toán sao?
Phân bổ dần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ, tối đa không quá 03 năm. Quy định này áp cho công cụ, dụng cụ và bao bì luân chuyển chưa đủ điều kiện là tài sản cố định.
Máy móc đã khấu hao hết mà vẫn đang chạy thì có trích tiếp được không?
Không. Khấu hao đối với tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị bị loại khỏi chi phí được trừ, trừ trường hợp tài sản được cơ quan có thẩm quyền cho phép đánh giá lại.
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, điểm e khoản 2 Điều 9
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
- Quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định