Bài viết theo Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP
- Ngưỡng chung để được hoàn là 300 triệu đồng thuế đầu vào chưa khấu trừ hết.
- Với hàng xuất khẩu, số thuế được hoàn có trần bằng 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn thuế.
- Hàng nhập khẩu rồi xuất sang nước khác nằm ngoài diện hoàn theo xuất khẩu.
- Dự án đầu tư đã hoàn thành phải nộp hồ sơ hoàn trong vòng 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu.
Hoàn thuế giá trị gia tăng là khoản tiền thật quay lại tài khoản doanh nghiệp, nên cũng là chỗ cơ quan thuế soi kỹ nhất. Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 chia làm hai nhánh lớn: hoàn cho xuất khẩu và hoàn cho dự án đầu tư, mỗi nhánh có bộ điều kiện riêng.
Nhánh một: hoàn thuế cho xuất khẩu
Cơ sở kinh doanh trong tháng hoặc quý có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, nếu số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn theo tháng, theo quý.
Hàng nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác nằm ngoài diện hoàn thuế theo xuất khẩu. Đây là ngoại lệ viết ngay trong điểm a khoản 1.
Số thuế được hoàn cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu không vượt quá 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn thuế. Phần vượt trần được khấu trừ vào kỳ tính thuế tiếp theo để tính tiếp cho kỳ hoàn sau.
Vừa xuất khẩu vừa bán nội địa
Doanh nghiệp có cả hai mảng phải hạch toán riêng số thuế đầu vào dùng cho sản xuất kinh doanh hàng xuất khẩu. Không hạch toán riêng được thì xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế của kỳ hoàn thuế.
Sau khi có con số đó, còn một bước nữa: bù trừ với số thuế phải nộp của hàng bán nội địa. Phần còn lại từ 300 triệu đồng trở lên mới được hoàn.
Kỳ hoàn thuế tính từ kỳ tính thuế có số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết liên tục mà chưa được hoàn, cho đến kỳ tính thuế có đề nghị hoàn thuế. Nghĩa là kỳ hoàn có thể trải nhiều tháng, không bó trong một tháng.
Nhánh hai: hoàn thuế cho dự án đầu tư
Áp cho cơ sở kinh doanh đã đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, có dự án đầu tư mới hoặc dự án đầu tư mở rộng theo pháp luật về đầu tư, kể cả dự án chia thành nhiều giai đoạn hoặc nhiều hạng mục. Dự án tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí đang trong giai đoạn đầu tư cũng thuộc nhánh này.
Trình tự: bù trừ thuế đầu vào của dự án với số thuế phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh đang chạy, phần chưa khấu trừ hết còn lại từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn.
Dự án đầu tư hoặc giai đoạn, hạng mục đầu tư đã hoàn thành mà chưa làm hoàn thuế thì phải nộp hồ sơ trong thời hạn 01 năm kể từ ngày hoàn thành.
Ngày hoàn thành được xác định là ngày phát sinh doanh thu của dự án, giai đoạn hoặc hạng mục đó. Doanh thu ở đây không tính doanh thu giai đoạn chạy thử, doanh thu hoạt động tài chính và doanh thu thanh lý nguyên vật liệu của dự án.
Dự án đầu tư không hình thành tài sản cố định của doanh nghiệp nằm ngoài diện hoàn theo nhánh này.
Hai nhóm dự án bị loại, chỉ được kết chuyển
Điểm b khoản 2 Điều 15 nêu hai nhóm không được hoàn thuế mà chỉ được kết chuyển số thuế chưa khấu trừ sang kỳ tiếp theo.
- Dự án của cơ sở kinh doanh không góp đủ số vốn điều lệ như đã đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ hoàn thuế; hoặc kinh doanh ngành nghề có điều kiện khi chưa đủ điều kiện, hoặc không duy trì đủ điều kiện trong quá trình hoạt động. Có ngoại lệ cho dự án đang trong giai đoạn đầu tư mà pháp luật chưa yêu cầu phải xin giấy phép ngành nghề có điều kiện, và cho dự án vốn không cần loại giấy phép đó.
- Dự án khai thác tài nguyên, khoáng sản, và dự án sản xuất sản phẩm là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác thuộc khoản 23 Điều 5 của luật. Dự án tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí không nằm trong nhóm bị loại này.
Điểm góp đủ vốn điều lệ đáng lưu ý nhất, vì nhiều doanh nghiệp mới thành lập đăng ký vốn lớn rồi góp dần. Đến lúc nộp hồ sơ hoàn thuế mà vốn chưa góp đủ thì hồ sơ bị loại, dù dự án hoàn toàn hợp lệ ở mọi mặt khác.
Hồ sơ và trình tự
Từ ngày 01/7/2026, hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng và trình tự giải quyết theo các Điều 29, 30 và 31 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, chi tiết ở các Điều 45, 46 và 47 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Điều 30 nghị định phân loại các trường hợp hoàn thuế trước và các trường hợp kiểm tra trước hoàn thuế, và việc rơi vào nhóm nào quyết định thời gian nhận được tiền.
Chuẩn bị trước khi nộp hồ sơ
- Kiểm tra vốn điều lệ đã góp đủ như đăng ký chưa, làm việc này trước khi lập hồ sơ.
- Với ngành nghề có điều kiện, soát lại giấy phép còn hiệu lực và điều kiện vẫn được duy trì.
- Hạch toán riêng thuế đầu vào của hàng xuất khẩu ngay từ khi nhập liệu, đừng để cuối kỳ mới phân bổ theo tỷ lệ.
- Tính thử trần 10% doanh thu xuất khẩu trước khi làm hồ sơ, để biết phần nào được hoàn kỳ này và phần nào chuyển sang kỳ sau.
- Với dự án đầu tư đã có doanh thu, đếm ngược 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu đầu tiên.
- Soát đủ ba điều kiện khấu trừ cho từng hóa đơn đầu vào, vì hồ sơ hoàn thuế bị soi kỹ hơn tờ khai thường.
Hồ sơ hoàn thuế bị trả lại thường vì một vài hóa đơn thiếu chứng từ thanh toán, tìm ra được thì đã mất cả tháng. Phần mềm kế toán VFRS lọc sẵn danh sách hóa đơn chưa khớp thanh toán trước khi lập hồ sơ, xem tại <a href=”https://app.vfrs.vn” target=”_blank” rel=”noopener”>app.vfrs.vn.
Xem thêm: Khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào: ba điều kiện và cách xử lý sai sót
Doanh nghiệp xuất khẩu có 500 triệu thuế đầu vào chưa khấu trừ, doanh thu xuất khẩu 3 tỷ thì được hoàn bao nhiêu?
Trần hoàn là 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn thuế, tức 300 triệu đồng. Phần 200 triệu còn lại được khấu trừ vào kỳ tính thuế tiếp theo để tính số hoàn cho kỳ hoàn thuế sau.
Nhập hàng từ Trung Quốc rồi xuất sang Campuchia có được hoàn thuế không?
Không theo diện hoàn thuế cho xuất khẩu. Điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 loại trừ trường hợp hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác.
Vốn điều lệ đăng ký 10 tỷ mới góp 6 tỷ, dự án đầu tư có được hoàn thuế không?
Không. Điểm b khoản 2 Điều 15 loại dự án của cơ sở kinh doanh không góp đủ số vốn điều lệ như đã đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ hoàn thuế. Số thuế chưa khấu trừ được kết chuyển sang kỳ tiếp theo.
Dự án nhà máy đã chạy được hai năm, giờ mới làm hoàn thuế giai đoạn đầu tư có kịp không?
Đã quá hạn. Thời hạn nộp hồ sơ hoàn thuế cho dự án đã hoàn thành là 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu của dự án, không tính doanh thu chạy thử, doanh thu tài chính và thanh lý nguyên vật liệu.
Doanh nghiệp chỉ bán nội địa, có 400 triệu thuế đầu vào chưa khấu trừ hết thì có được hoàn không?
Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 dựng hai nhánh hoàn là xuất khẩu và dự án đầu tư. Doanh nghiệp chỉ bán nội địa và không có dự án đầu tư thì số thuế chưa khấu trừ hết được chuyển sang kỳ tiếp theo theo Điều 14.
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, Điều 14 và Điều 15
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, hiệu lực từ ngày 01/7/2026, các Điều 29, 30 và 31
- Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/7/2026, các Điều 45, 46 và 47
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng