02/09/2026
Doanh nghiệp nâng một chi nhánh lên thành công ty riêng, hoặc chuyển một công ty con thành chi nhánh của công ty khác trong tập đoàn. Việc tổ chức lại này kéo theo một thủ tục thuế mà nhiều nơi làm thiếu: bên cũ phải chấm dứt hiệu lực mã số thuế, bên mới phải đăng ký thuế từ đầu.
- Ba tình huống chuyển đổi mô hình đều theo cùng một khuôn: bên sau chuyển đổi đăng ký thuế mới, bên trước chuyển đổi chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
- Đơn vị độc lập chuyển thành đơn vị phụ thuộc được cấp mã số thuế 13 chữ số theo mã số thuế của đơn vị chủ quản mới.
- Đơn vị chủ quản phải kê khai bổ sung đơn vị phụ thuộc mới vào bảng kê mẫu số BK02-ĐKT.
- Mã số thuế cũ không được chuyển tiếp sang mô hình mới.
Ba tình huống chuyển đổi
Điều 20 Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định về đăng ký thuế, hiệu lực từ 01/07/2026, chia thành ba khoản:
| Tình huống | Bên phải đăng ký thuế mới | Bên phải chấm dứt hiệu lực mã số thuế |
|---|---|---|
| Đơn vị phụ thuộc chuyển thành đơn vị độc lập, hoặc ngược lại | Đơn vị sau chuyển đổi | Đơn vị trước chuyển đổi |
| Đơn vị độc lập chuyển thành đơn vị phụ thuộc của một đơn vị chủ quản khác | Đơn vị phụ thuộc mới | Đơn vị độc lập cũ |
| Đơn vị phụ thuộc chuyển sang làm đơn vị phụ thuộc của một đơn vị chủ quản khác | Đơn vị phụ thuộc mới | Đơn vị phụ thuộc cũ |
Điểm chung của cả ba: mã số thuế không đi theo đơn vị qua quá trình chuyển đổi. Cơ cấu tổ chức thay đổi thì tư cách người nộp thuế cũng thay đổi, kéo theo một mã số thuế mới.
Hồ sơ và trình tự
Thông tư 90/2026/TT-BTC dẫn chiếu sang các điều khoản chung, nên trình tự không khác với đăng ký thuế lần đầu và chấm dứt hiệu lực mã số thuế thông thường:
- Đăng ký thuế của đơn vị sau chuyển đổi thực hiện theo điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Điều 7 Thông tư 90/2026/TT-BTC;
- Cơ quan thuế cấp mã số thuế theo trình tự tại Điều 8 Thông tư 90/2026/TT-BTC;
- Chấm dứt hiệu lực mã số thuế của đơn vị trước chuyển đổi thực hiện theo Điều 13, Điều 14 và Điều 15 Thông tư 90/2026/TT-BTC;
- Thay đổi thông tin đăng ký thuế của đơn vị chủ quản thực hiện theo Điều 9 Thông tư 90/2026/TT-BTC.
Điều 14 Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định các nghĩa vụ người nộp thuế phải hoàn thành trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Đơn vị trước chuyển đổi cần rà soát và hoàn tất các nghĩa vụ này, thay vì nộp hồ sơ chấm dứt rồi xử lý sau.
Mã số thuế 13 chữ số khi thành đơn vị phụ thuộc
Khoản 2 Điều 20 Thông tư 90/2026/TT-BTC nêu rõ: đơn vị độc lập chuyển thành đơn vị phụ thuộc của một đơn vị chủ quản khác thì được cấp mã số thuế 13 chữ số theo mã số thuế của đơn vị chủ quản mới.
Mã số thuế 13 chữ số gồm phần đầu là mã số thuế của đơn vị chủ quản và phần đuôi phân biệt từng đơn vị phụ thuộc. Cấu trúc này khiến mã số thuế cũ của đơn vị độc lập không thể giữ lại khi chuyển sang mô hình phụ thuộc.
Nghĩa vụ của đơn vị chủ quản
Trong hai tình huống có đơn vị phụ thuộc mới, đơn vị chủ quản phải kê khai bổ sung đơn vị phụ thuộc mới thành lập vào bảng kê các đơn vị phụ thuộc mẫu số BK02-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC, thực hiện cùng thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế.
Đây là bước hay bị bỏ. Đơn vị phụ thuộc đã được cấp mã số thuế nhưng bảng kê của đơn vị chủ quản chưa cập nhật sẽ tạo ra sai lệch giữa hồ sơ hai bên.
Chi nhánh nâng cấp thành công ty thì có giữ được mã số thuế cũ không?
Không. Khoản 1 Điều 20 Thông tư 90/2026/TT-BTC yêu cầu đơn vị sau chuyển đổi đăng ký thuế để được cấp mã số thuế mới, còn đơn vị trước chuyển đổi làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Hóa đơn đã lập với mã số thuế cũ xử lý thế nào?
Hóa đơn lập trong thời gian mã số thuế cũ còn hiệu lực vẫn giữ nguyên giá trị. Doanh nghiệp cần hoàn tất các nghĩa vụ về hóa đơn, kê khai và thanh toán tiền thuế trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo Điều 14 Thông tư 90/2026/TT-BTC.
Việc chuyển đổi có phải làm đồng thời hai hồ sơ không?
Hai thủ tục nộp cho hai đầu mối khác nhau: hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp đơn vị cũ, hồ sơ đăng ký thuế nộp theo địa điểm quy định tại Điều 7 Thông tư 90/2026/TT-BTC. Doanh nghiệp nên tiến hành song song để tránh khoảng trống về tư cách người nộp thuế.
Chuyển đơn vị phụ thuộc sang chủ quản khác thì đơn vị chủ quản cũ phải làm gì?
Đơn vị chủ quản cũ cập nhật lại bảng kê các đơn vị phụ thuộc của mình khi thực hiện thay đổi thông tin đăng ký thuế, còn đơn vị chủ quản mới kê khai bổ sung đơn vị phụ thuộc mới vào bảng kê mẫu số BK02-ĐKT.
Chuyển đổi mô hình có khác với tổ chức lại doanh nghiệp không?
Có. Đăng ký thuế trong trường hợp tổ chức lại như chia, tách, hợp nhất, sáp nhập được quy định riêng tại Điều 19 Thông tư 90/2026/TT-BTC. Điều 20 xử lý việc thay đổi quan hệ phụ thuộc hay độc lập giữa các đơn vị.
- Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định về đăng ký thuế, Điều 20 (hiệu lực từ 01/07/2026)
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, Điều 6
- Luật Quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15
