02/09/2026
Doanh nghiệp chi 2 tỷ đồng cho một dự án nghiên cứu sản phẩm mới. Theo quy định hiện hành, khoản này có thể được tính vào chi phí được trừ tới 4 tỷ đồng khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Phần vượt trên chi phí thực tế là một khoản ưu đãi, đi kèm hai điều kiện chặn mà kế toán cần kiểm tra trước khi ghi nhận.
- Chi cho nghiên cứu và phát triển được tính vào chi phí được trừ tối đa không quá 200% chi phí thực tế.
- Cơ sở tính không bao gồm khoản chi được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác và khoản đã chi từ quỹ phát triển khoa học công nghệ của doanh nghiệp.
- Sau khi áp dụng mức chi bổ sung, doanh nghiệp phải không bị lỗ.
- Việc xác định khoản chi thực tế cho nghiên cứu và phát triển theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Mức được trừ và cách hiểu con số 200%
Điểm a Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định điều kiện đầu tiên của một khoản chi được trừ là khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả khoản chi phí bổ sung được trừ theo tỷ lệ phần trăm tính trên chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển.
Tiết a1 nêu mức cụ thể: khoản chi phí phát sinh trong kỳ tính thuế liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển được tính vào chi phí được trừ tối đa không quá 200% tính trên chi phí thực tế cho hoạt động này phát sinh trong kỳ tính thuế tại doanh nghiệp.
| Chi thực tế cho nghiên cứu và phát triển | Mức tối đa được tính vào chi phí được trừ | Phần bổ sung |
|---|---|---|
| 1 tỷ đồng | 2 tỷ đồng | 1 tỷ đồng |
| 500 triệu đồng | 1 tỷ đồng | 500 triệu đồng |
| 3 tỷ đồng | 6 tỷ đồng | 3 tỷ đồng |
Cụm từ tối đa không quá 200% đặt ra một mức trần. Doanh nghiệp có thể áp dụng mức thấp hơn, và trên thực tế điều kiện về kết quả kinh doanh nêu ở phần sau thường buộc phải áp dụng mức thấp hơn.
Khoản nào bị loại khỏi cơ sở tính
Tiết a1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP loại trừ các khoản chi quy định tại khoản 3 Điều 10 của chính nghị định này ra khỏi cơ sở tính mức chi bổ sung. Đó là:
- Các khoản chi được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác;
- Khoản chi đã được chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp;
- Khoản chi đã được chi từ Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp đã trích Quỹ phát triển khoa học và công nghệ và dùng quỹ đó chi cho dự án nghiên cứu thì phần chi từ quỹ nằm ngoài cơ sở tính mức 200%. Kế toán cần tách rõ nguồn chi của từng khoản trong dự án ngay khi phát sinh, thay vì bóc tách lại vào cuối năm.
Điều kiện không bị lỗ sau khi áp dụng
Tiết a2 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP đặt ra giới hạn quan trọng: việc xác định mức chi được trừ cho hoạt động nghiên cứu và phát triển phải đảm bảo sau khi áp dụng mức chi bổ sung, doanh nghiệp không bị lỗ.
Điều này biến khoản chi bổ sung thành một khoản ưu đãi có giới hạn theo kết quả kinh doanh. Doanh nghiệp có lãi 800 triệu đồng và chi thực tế cho nghiên cứu 1 tỷ đồng thì phần bổ sung tối đa được áp dụng là 800 triệu đồng, đưa thu nhập tính thuế về 0, thay vì áp dụng đủ 1 tỷ để tạo ra số lỗ.
Phần bổ sung không được áp dụng trong kỳ cũng không có cơ chế chuyển sang kỳ sau theo quy định này. Doanh nghiệp cần cân nhắc thời điểm ghi nhận chi phí nghiên cứu trong tương quan với kết quả kinh doanh dự kiến.
Xác định khoản chi nào là chi nghiên cứu và phát triển
Tiết a3 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP dẫn chiếu: việc xác định khoản chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Phạm vi khoản chi vì vậy được xác định theo văn bản chuyên ngành, không phải theo cách phân loại nội bộ của doanh nghiệp. Hồ sơ cần thể hiện được nội dung nghiên cứu, nhân sự tham gia, vật tư sử dụng và kết quả của hoạt động, để đối chiếu với tiêu chí của pháp luật về khoa học công nghệ.
Doanh nghiệp đang lỗ có được áp dụng mức chi bổ sung không?
Không. Tiết a2 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP yêu cầu sau khi áp dụng mức chi bổ sung, doanh nghiệp không bị lỗ. Doanh nghiệp đã lỗ trước khi tính khoản bổ sung thì phần bổ sung không có dư địa áp dụng. Chi phí thực tế cho nghiên cứu vẫn được trừ bình thường theo điều kiện chung.
Mức 200% có phải là bắt buộc áp dụng đủ không?
Đây là mức trần. Nghị định 320/2025/NĐ-CP viết tối đa không quá 200% tính trên chi phí thực tế, nên doanh nghiệp có thể áp dụng mức thấp hơn, và điều kiện không bị lỗ thường buộc phải làm vậy.
Chi thuê một viện nghiên cứu bên ngoài làm dự án có tính vào cơ sở 200% không?
Việc xác định thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo dẫn chiếu tại tiết a3 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần đối chiếu hợp đồng và nội dung công việc với tiêu chí hoạt động nghiên cứu và phát triển trong văn bản chuyên ngành, đồng thời khoản chi đó phải do doanh nghiệp tự bỏ ra bằng nguồn của mình.
Doanh nghiệp có Quỹ phát triển khoa học và công nghệ thì nên chi từ quỹ hay chi trực tiếp?
Chi từ quỹ đã được hưởng ưu đãi ở khâu trích lập quỹ. Khoản chi từ quỹ nằm ngoài cơ sở tính mức 200% theo tiết a1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần tính toán giữa hai kênh dựa trên số dư quỹ, kết quả kinh doanh của kỳ và quy định về xử lý quỹ chưa sử dụng hết.
Phần chi bổ sung có phải xuất hóa đơn hay có chứng từ riêng không?
Phần bổ sung là một khoản điều chỉnh khi xác định thu nhập chịu thuế, không phát sinh giao dịch nên không có hóa đơn riêng. Chứng từ cần có là hồ sơ của khoản chi thực tế và bảng tính phần chi bổ sung kèm căn cứ xác định kết quả kinh doanh sau khi áp dụng.
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, Điều 9
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Điều 9 và Điều 10
[…] Xem thêm: Chi phí nghiên cứu và phát triển được trừ thêm khi tính thuế […]