Chế độ ưu tiên đối với người nộp thuế: điều kiện và quyền lợi

Bài viết theo Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/7/2026

Doanh nghiệp làm ăn ngay ngắn nhiều năm liền nay có một chế độ riêng: hồ sơ xử lý nhanh hơn, hoàn thuế trước rồi kiểm tra sau, và quan trọng nhất là không nằm trong kế hoạch kiểm tra tại trụ sở.

Năm điều kiện chung

• Có kết quả xếp hạng tuân thủ tốt và xếp hạng rủi ro thấp trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, trong thời hạn tối thiểu 02 năm liên tục liền kề trước năm đề nghị áp dụng.
• Thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử đầy đủ, kịp thời, chính xác với hệ thống thông tin quản lý thuế theo chuẩn kỹ thuật và chuẩn dữ liệu của Bộ Tài chính, bảo đảm khả năng đối chiếu, kiểm tra và phân tích rủi ro theo thời gian thực hoặc định kỳ.
• Thực hiện đầy đủ việc lập, lưu trữ và truyền dữ liệu điện tử về sổ kế toán, hóa đơn điện tử, chứng từ kế toán và dữ liệu giao dịch liên quan đến nghĩa vụ thuế.
• Có hệ thống kiểm soát nội bộ và cơ chế quản trị rủi ro thuế bảo đảm việc tuân thủ pháp luật thuế.
• Thực hiện ghi sổ kế toán, lập và trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán Việt Nam.

Ba điều kiện thêm cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết

• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ lập, lưu trữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
• Có cơ chế kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro đối với giao dịch liên kết.
• Thực hiện minh bạch thông tin và hợp tác với cơ quan thuế trong quá trình trao đổi, cung cấp dữ liệu.

Quyền lợi được hưởng

Thủ tục hành chính

• Giảm các bước trung gian trong quy trình xử lý, phê duyệt nội bộ.
• Được tự động điền trước thông tin trong hồ sơ khai thuế khi dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu quản lý thuế.
• Thủ tục hành chính thuế được áp dụng cơ chế chấp thuận tự động, trừ khi hệ thống phát hiện rủi ro trong thời hạn xử lý.

Thời gian giải quyết hồ sơ

• Rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế và các thủ tục khác.
• Áp dụng hoàn thuế trước kiểm tra sau trên cơ sở quản lý rủi ro.
• Hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế tự động với trường hợp đủ điều kiện và có dữ liệu điện tử đúng, đủ.

Kiểm tra, giám sát

• Được kiểm tra, giám sát từ xa trên cơ sở dữ liệu điện tử của doanh nghiệp.
• Không đưa vào kế hoạch kiểm tra tại trụ sở, trừ khi cơ quan thuế có thông tin về dấu hiệu rủi ro cao hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế.
• Giảm thiểu yêu cầu cung cấp thông tin đã có trong hệ thống của cơ quan nhà nước.

Hỗ trợ và giao dịch liên kết

• Được hỗ trợ trực tuyến và trao đổi thông tin trực tiếp với cơ quan thuế, được cảnh báo rủi ro và hỗ trợ tuân thủ.
• Được ưu tiên tiếp cận thông tin, dữ liệu liên quan đến kết quả hoạt động của mình và các kết quả cảnh báo, quản lý rủi ro từ cơ sở dữ liệu ngành thuế.
• Với giao dịch liên kết: được trao đổi thông tin trước, trong và sau khi kê khai; được ưu tiên thủ tục xử lý hồ sơ thỏa thuận xác định giá tính thuế và thủ tục thỏa thuận song phương; được cảnh báo rủi ro với các giao dịch liên kết; và không bị kiểm tra tại trụ sở trừ khi có dấu hiệu rủi ro.
• Được ưu tiên biểu dương, khen thưởng và ưu tiên khi xem xét xếp hạng tuân thủ.

Công nhận, tạm dừng, thu hồi

• Thủ trưởng cơ quan thuế quyết định công nhận, gia hạn, tạm dừng, thu hồi và cấp lại, trên cơ sở kết quả đánh giá mức độ tuân thủ và phân loại rủi ro được thực hiện tự động trên hệ thống. Quyết định gửi đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế.
• Có dấu hiệu vi phạm hoặc không còn đáp ứng điều kiện: thủ trưởng cơ quan thuế thông báo tạm dừng để rà soát, xác minh.
• Rà soát xác định không đáp ứng điều kiện hoặc có hành vi vi phạm: quyết định thu hồi.
• Đã bị thu hồi thì được xem xét cấp lại khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, trên cơ sở kết quả đánh giá tuân thủ và phân loại rủi ro.
• Cơ quan thuế đánh giá tự động định kỳ hằng năm.

Doanh nghiệp ưu tiên trong lĩnh vực hải quan

• Được hoàn thuế trước, kiểm tra sau.
• Được nộp thuế cho tờ khai hải quan đã thông quan hoặc giải phóng hàng hóa trong tháng, chậm nhất vào ngày thứ mười của tháng kế tiếp.
• Các chế độ ưu tiên khác theo pháp luật về hải quan, pháp luật về thuế và pháp luật liên quan.
• Doanh nghiệp ưu tiên của nước đã ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau với Việt Nam được áp dụng các biện pháp ưu tiên về thủ tục hải quan, thủ tục thuế theo thỏa thuận đã ký.

Việc cần chuẩn bị nếu muốn vào diện ưu tiên

• Giữ hồ sơ kê khai và nộp thuế đúng hạn liên tục ít nhất hai năm, đây là điều kiện đầu tiên và khó nhất.
• Chuẩn hóa việc lưu trữ dữ liệu điện tử của sổ kế toán, hóa đơn và chứng từ theo chuẩn dữ liệu của Bộ Tài chính.
• Xây quy chế kiểm soát nội bộ và quy trình quản trị rủi ro thuế bằng văn bản, đây là một điều kiện riêng.
• Lập báo cáo tài chính theo đúng chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam đang áp dụng.
• Doanh nghiệp có giao dịch liên kết thì lập đủ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đúng hạn hằng năm.
• Theo dõi tài khoản giao dịch thuế điện tử, vì quyết định công nhận và cả quyết định tạm dừng đều gửi vào đó.

Ghi sổ đúng chế độ và giữ được dữ liệu điện tử đầy đủ là hai điều kiện nằm hẳn trong tay phòng kế toán. Phần mềm kế toán VFRS dựng sổ và báo cáo tài chính theo chế độ kế toán đang áp dụng, xem tại <a href=”https://app.vfrs.vn” target=”_blank” rel=”noopener”>app.vfrs.vn.

Xem thêm: Hoàn thuế trước và kiểm tra trước hoàn thuế: hồ sơ rơi vào diện nào