Bài viết theo Thông tư 60/2025/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 15/02/2026
Danh mục có 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội. Chín nhóm trong đó thuộc diện chuyển khám giám định ngay vì không có khả năng điều trị ổn định.
Nhóm bệnh phổi và hô hấp
- Bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp.
- Bệnh bụi phổi amiăng nghề nghiệp.
- Bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp.
- Bệnh bụi phổi talc nghề nghiệp.
- Bệnh bụi phổi than nghề nghiệp.
- Bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp.
- Bệnh hen nghề nghiệp.
Nhóm nhiễm độc nghề nghiệp
- Nhiễm độc chì; nhiễm độc do benzen và đồng đẳng.
- Nhiễm độc thủy ngân; nhiễm độc mangan.
- Nhiễm độc 2, 4, 6 Trinitrotoluen; nhiễm độc Arsenic.
- Nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật, nhóm Phosphor hữu cơ và Carbamat.
- Nhiễm độc nicotin; nhiễm độc carbon monoxide; nhiễm độc cadmi.
Nhóm yếu tố vật lý và da, mắt
- Bệnh điếc do tiếng ồn; bệnh giảm áp.
- Bệnh do rung toàn thân; bệnh do rung cục bộ.
- Bệnh phóng xạ; bệnh đục thể thủy tinh.
- Bệnh nốt dầu; bệnh sạm da.
- Bệnh viêm da tiếp xúc do crôm.
- Bệnh da do tiếp xúc môi trường ẩm ướt, lạnh kéo dài.
- Bệnh da do tiếp xúc với cao su tự nhiên và hóa chất phụ gia cao su.
Nhóm nhiễm khuẩn, ung thư và COVID-19
- Bệnh Leptospira nghề nghiệp.
- Bệnh viêm gan vi rút B nghề nghiệp; bệnh viêm gan vi rút C nghề nghiệp.
- Bệnh lao nghề nghiệp.
- Nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.
- Bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp.
- Bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 nghề nghiệp.
Gồm các bệnh tại khoản 1, 2, 4, 5, 11, 18, 20, 21 và 34 Điều 3, tức bụi phổi silic, bụi phổi amiăng, bụi phổi talc, bụi phổi than, nhiễm độc mangan, điếc do tiếng ồn, bệnh do rung toàn thân, bệnh do rung cục bộ và ung thư trung biểu mô.
Cùng với đó là ung thư do các bệnh nghề nghiệp khác trong danh mục, trừ khoản 34.
Lý do là các bệnh này không có khả năng điều trị ổn định.
Nghĩa là không chờ điều trị ổn định mới giám định, mà chuyển giám định ngay.
Sau khi được chẩn đoán
- Hạn chế tiếp xúc yếu tố có hại gây ra bệnh nghề nghiệp đó.
- Điều trị theo Hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Nhóm nhiễm độc nghề nghiệp phải được thải độc, giải độc kịp thời.
- Được người sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định y khoa xác định mức độ suy giảm khả năng lao động.
- Trên cơ sở đó được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, được điều trị, điều dưỡng và phục hồi chức năng lao động.
Việc giới thiệu đi khám giám định y khoa là trách nhiệm của người sử dụng lao động.
Đây là bước bắt buộc để người lao động hưởng chế độ bảo hiểm xã hội về bệnh nghề nghiệp.
Chậm giới thiệu là chậm quyền lợi của người lao động, nhất là với chín nhóm phải giám định ngay.
Bộ phận nhân sự nên có quy trình xử lý ngay khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh nghề nghiệp.
Chẩn đoán nhiễm độc trong thời gian bảo đảm
Khi chẩn đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp trong thời gian bảo đảm, không nhất thiết phải có các xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể, nếu các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu tương ứng với từng bệnh. Quy định này gỡ một rào cản thực tế, vì độc chất thường đã đào thải khi người lao động đi khám.
Việc cần làm
- Đối chiếu yếu tố có hại tại nơi làm việc với danh mục 35 bệnh.
- Rà lại hồ sơ quan trắc môi trường lao động và khám sức khỏe định kỳ.
- Nhận kết quả chẩn đoán bệnh nghề nghiệp: giới thiệu đi khám giám định ngay.
- Bệnh thuộc chín nhóm nêu trên: chuyển giám định ngay, không chờ điều trị ổn định.
- Bố trí công việc để người lao động hạn chế tiếp xúc yếu tố gây bệnh.
- Nhóm nhiễm độc: bảo đảm được thải độc, giải độc kịp thời.
- Lưu hồ sơ bệnh nghề nghiệp làm căn cứ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
- Doanh nghiệp có nguy cơ cao: xây dựng quy trình xử lý từ chẩn đoán tới giám định.
- Tra Phụ lục tương ứng của từng bệnh để biết tiêu chí chẩn đoán và giám định.
Có bao nhiêu bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội?
35 bệnh, quy định tại Điều 3 Thông tư 60/2025/TT-BYT, mỗi bệnh có một Phụ lục riêng hướng dẫn chẩn đoán và giám định mức suy giảm khả năng lao động.
COVID-19 có được coi là bệnh nghề nghiệp không?
Có. Bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra nằm trong danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội.
Người lao động sau khi được chẩn đoán cần làm gì?
Hạn chế tiếp xúc yếu tố có hại, điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, và được người sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định y khoa để hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
Ai giới thiệu người lao động đi giám định?
Người sử dụng lao động giới thiệu đi khám giám định y khoa xác định mức độ suy giảm khả năng lao động.
Bệnh nào phải chuyển khám giám định ngay?
Các bệnh tại khoản 1, 2, 4, 5, 11, 18, 20, 21 và 34 Điều 3, cùng ung thư do các bệnh nghề nghiệp khác trong danh mục trừ khoản 34, vì không có khả năng điều trị ổn định.
Nhóm nhiễm độc cần xử lý thế nào?
Phải được thải độc, giải độc kịp thời, bên cạnh việc điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
Chẩn đoán nhiễm độc có bắt buộc xét nghiệm độc chất không?
Trong thời gian bảo đảm, không nhất thiết phải có các xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể khi các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu tương ứng với từng bệnh.
Tiêu chí chẩn đoán từng bệnh tra ở đâu?
Tại Phụ lục tương ứng ban hành kèm theo Thông tư 60/2025/TT-BYT, mỗi bệnh một phụ lục.
Thông tư áp dụng từ khi nào?
Từ ngày 15 tháng 02 năm 2026.
- Thông tư 60/2025/TT-BYT quy định về bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội và hướng dẫn chẩn đoán, giám định mức suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp, Điều 3, Điều 4 và Điều 6
