Bài viết theo Nghị quyết 222/2025/QH15, Nghị định 324/2025/NĐ-CP và Thông tư 118/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2027
Thành viên Trung tâm tài chính quốc tế được chọn lập báo cáo theo chuẩn mực quốc tế về kế toán. Chọn rồi thì khỏi lập bộ thứ hai theo chuẩn mực Việt Nam, và bản quốc tế đó chính là báo cáo pháp lý của đơn vị.
Được chọn chuẩn mực của những nơi nào
- Chuẩn mực quốc tế về kế toán do Ủy ban Chuẩn mực kế toán quốc tế ban hành.
- Hoặc nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung của: Ô-xtrây-li-a, Bra-xin, Ca-na-đa, các quốc gia thành viên liên minh châu Âu, Hồng Kông, Nhật Bản, Mê-hi-cô, Niu Di-lân, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nga, Xinh-ga-po, Thụy Sỹ, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Việt Nam.
- Danh sách này là đóng, chọn ngoài danh sách thì khỏi được công nhận.
Bốn nguyên tắc khi áp dụng
- Áp dụng nguyên mẫu, tuân thủ hoàn toàn và tuyệt đối mà không có bất cứ điều chỉnh nào, theo bản có hiệu lực tại thời điểm báo cáo.
- Áp dụng nhất quán trong ít nhất 01 kỳ kế toán năm.
- Đơn vị tự quyết định hệ thống tài khoản về số hiệu, tên gọi và phương pháp ghi chép, miễn phản ánh đúng bản chất giao dịch.
- Đơn vị tự quyết định biểu mẫu chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính, miễn bảo đảm trung thực, hợp lý, đầy đủ, kịp thời, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát.
Đơn vị được tự đặt số hiệu và tên tài khoản, một quyền rất rộng so với chế độ kế toán thông thường.
Đổi lại, phần nội dung phải theo chuẩn mực quốc tế nguyên mẫu, không điều chỉnh.
Chọn một lần là phải giữ suốt ít nhất một kỳ kế toán năm.
Việc xác định nghĩa vụ thuế vẫn theo pháp luật về thuế, nên đổi chuẩn mực kế toán không tự động đổi số thuế phải nộp.
Ba hệ quả trực tiếp
| Nội dung | Kết quả |
|---|---|
| Báo cáo theo chuẩn mực Việt Nam | Khỏi phải lập |
| Giá trị pháp lý | Bản lập theo chuẩn mực quốc tế là báo cáo pháp lý của đơn vị, dùng để gửi cơ quan chức năng và công khai |
| Nơi nộp | Cơ quan điều hành, Cơ quan giám sát và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam |
Kỳ báo cáo và thời hạn nộp vẫn theo quy định của pháp luật về kế toán, nên các mốc quen thuộc giữ nguyên.
Bốn mốc thủ tục từ năm 2027
| Việc | Mốc |
|---|---|
| Bắt đầu áp dụng hoặc dừng áp dụng | Chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo |
| Thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính | Trong vòng 30 ngày trước ngày áp dụng hoặc dừng áp dụng |
| Bộ Tài chính điều chỉnh danh sách công khai | Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo |
| Chuyển đổi lần đầu | Trình bày thông tin so sánh và thuyết minh đầy đủ theo Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 1 |
Bộ Tài chính công khai danh sách doanh nghiệp lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế trên Cổng thông tin điện tử. Đối tác và nhà đầu tư tra được đơn vị nào đang lập báo cáo theo chuẩn nào.
Hai việc bắt buộc kèm theo
- Tuyên bố về việc tuân thủ chuẩn mực quốc tế trong Bản thuyết minh báo cáo tài chính và báo cáo tài chính hợp nhất.
- Khi chuyển từ chế độ kế toán đang áp dụng sang chuẩn mực quốc tế thì phải báo cáo lại thông tin so sánh và thuyết minh đầy đủ theo quy định của chuẩn mực quốc tế có liên quan.
Khi hai hệ thống cùng quy định một nội dung
Đơn vị vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định khác của pháp luật kế toán Việt Nam. Riêng chỗ trùng nội dung, Nghị định chốt rõ: thực hiện theo các quy định, hướng dẫn của chuẩn mực quốc tế.
Việc cần làm
- Cân nhắc lợi ích trước khi chọn, vì quyết định ràng buộc ít nhất một năm.
- Chốt bộ chuẩn mực trong danh sách được phép, kèm phiên bản có hiệu lực tại thời điểm báo cáo.
- Đặt lịch gửi thông báo cho Bộ Tài chính sớm hơn 30 ngày trước ngày áp dụng.
- Chuẩn bị hồ sơ chuyển đổi lần đầu theo Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 1.
- Thiết kế lại hệ thống tài khoản và biểu mẫu cho khớp yêu cầu trình bày.
- Cấu hình phần mềm kế toán theo hệ thống tài khoản tự đặt.
- Soạn đoạn tuyên bố tuân thủ đưa vào thuyết minh.
- Chuẩn bị số liệu so sánh của kỳ trước để báo cáo lại khi chuyển đổi.
- Đào tạo đội kế toán về chuẩn mực sẽ áp dụng.
- Nộp đúng ba nơi: Cơ quan điều hành, Cơ quan giám sát và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.
Được chọn chuẩn mực kế toán của những nước nào?
Chuẩn mực quốc tế về kế toán do Ủy ban Chuẩn mực kế toán quốc tế ban hành, hoặc nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung của Ô-xtrây-li-a, Bra-xin, Ca-na-đa, các quốc gia thành viên liên minh châu Âu, Hồng Kông, Nhật Bản, Mê-hi-cô, Niu Di-lân, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nga, Xinh-ga-po, Thụy Sỹ, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Việt Nam.
Chọn chuẩn mực quốc tế thì có phải lập thêm báo cáo theo chuẩn mực Việt Nam không?
Không. Thành viên lựa chọn áp dụng chuẩn mực quốc tế về kế toán thì không phải lập báo cáo tài chính, báo cáo tài chính hợp nhất theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam.
Bản báo cáo theo chuẩn mực quốc tế có giá trị pháp lý không?
Có. Đó là báo cáo pháp lý của đơn vị, dùng để gửi các cơ quan chức năng và công khai báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật.
Có được điều chỉnh chuẩn mực cho hợp với đơn vị không?
Phải áp dụng nguyên mẫu, tuân thủ hoàn toàn và tuyệt đối mà không có bất cứ điều chỉnh nào.
Phải giữ cách áp dụng trong bao lâu?
Nhất quán trong ít nhất 01 kỳ kế toán năm.
Có được tự đặt số hiệu tài khoản không?
Được. Thành viên tự quyết định hệ thống tài khoản kế toán về số hiệu, tên gọi và phương pháp ghi chép, miễn phản ánh đúng bản chất giao dịch và tuân thủ yêu cầu của chuẩn mực.
Biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán thì sao?
Đơn vị tự quyết định, miễn phù hợp với nguyên tắc kế toán và bảo đảm trung thực, hợp lý, đầy đủ, kịp thời, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát.
Phải ghi gì trong thuyết minh?
Phải tuyên bố về việc tuân thủ chuẩn mực quốc tế về kế toán hoặc các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung.
Chuyển từ chế độ cũ sang thì làm gì với số liệu cũ?
Phải báo cáo lại thông tin so sánh và thuyết minh đầy đủ các thông tin theo quy định của chuẩn mực quốc tế có liên quan.
Chuẩn mực quốc tế và pháp luật kế toán Việt Nam cùng quy định một nội dung thì theo bên nào?
Thực hiện theo các quy định, hướng dẫn của chuẩn mực quốc tế về kế toán hoặc các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung.
Nộp báo cáo cho ai?
Cơ quan điều hành, Cơ quan giám sát và cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.
Muốn bắt đầu hoặc dừng áp dụng thì làm khi nào?
Chỉ được thực hiện tại ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
Có phải báo cho Bộ Tài chính không?
Phải gửi thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong vòng 30 ngày trước ngày áp dụng hoặc dừng áp dụng.
Danh sách doanh nghiệp áp dụng có công khai không?
Bộ Tài chính cập nhật thường xuyên và công khai danh sách trên Cổng thông tin điện tử, điều chỉnh trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo.
Áp dụng chuẩn mực quốc tế có làm thay đổi số thuế phải nộp không?
Việc xác định nghĩa vụ thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
- Nghị quyết 222/2025/QH15 về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, điểm e khoản 1 Điều 11
- Nghị định 324/2025/NĐ-CP, Điều 9, Điều 10 và Điều 11
- Thông tư 118/2026/TT-BTC hướng dẫn đối tượng, phạm vi và thể thức áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam
Xem thêm: Bảng tra ký hiệu mẫu báo cáo tài chính
