Bài viết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Nộp thiếu một tài liệu trong hồ sơ là đủ để cơ quan thuế ấn định tỷ suất lợi nhuận. Ngược lại, Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia thì không được dùng để ấn định giá.
- Cơ quan thuế được ấn định mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận.
- Hoặc ấn định thẳng thu nhập chịu thuế và số thuế phải nộp.
- Bốn nhóm hành vi dẫn tới bị ấn định.
- Không nộp hoặc kê khai sai Phụ lục I là một trong bốn.
- Không xuất trình hồ sơ đúng thời hạn cũng bị ấn định.
- Dùng dữ liệu không rõ nguồn gốc xuất xứ cũng vậy.
- Thông tin trọng yếu được định nghĩa theo tác động, không theo số lượng.
- Doanh nghiệp có quyền giải trình về số liệu đối tượng so sánh độc lập.
- Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia chỉ dùng cho quản lý rủi ro, không để ấn định giá.
Bốn trường hợp bị ấn định
- Không kê khai, kê khai không đầy đủ, kê khai sai thông tin, hoặc không nộp Phụ lục I ban hành kèm Nghị định.
- Cung cấp không đầy đủ thông tin Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo Phụ lục II, Phụ lục III, hoặc không xuất trình hồ sơ và các dữ liệu, chứng từ, tài liệu làm căn cứ phân tích, so sánh theo yêu cầu của cơ quan thuế trong thời hạn quy định.
- Sử dụng thông tin về giao dịch độc lập không trung thực, không đúng thực tế, hoặc dựa vào tài liệu, dữ liệu, chứng từ không hợp pháp, không hợp lệ, không nêu rõ nguồn gốc xuất xứ.
- Có hành vi vi phạm các quy định về xác định giá giao dịch liên kết tại điều về miễn kê khai, miễn lập hồ sơ.
Cơ quan thuế có quyền ấn định mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận, và thu nhập chịu thuế hoặc số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
Nghĩa là ngay cả khi sổ sách đầy đủ, việc thiếu hồ sơ giá vẫn dẫn tới một con số thuế do cơ quan thuế đưa ra.
Thế nào là thông tin trọng yếu
Thông tin tại Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là trọng yếu nếu nó gây ảnh hưởng đến:
- Kết quả phân tích lựa chọn đối tượng so sánh độc lập tương đồng.
- Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết.
- Hoặc kết quả điều chỉnh mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận của người nộp thuế.
Ấn định khi sổ sách vẫn đầy đủ
- Áp dụng khi người nộp thuế vi phạm pháp luật về thuế nhưng thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Việc ấn định doanh thu, chi phí hoặc thu nhập chịu thuế được thực hiện theo các nguyên tắc phân tích, so sánh, nguyên tắc và phương pháp xác định giá giao dịch liên kết, cùng cơ sở dữ liệu dùng trong quản lý giá giao dịch liên kết.
- Các trường hợp khác thực hiện theo quy định về ấn định thuế của Luật Quản lý thuế.
Cơ quan thuế có trách nhiệm tạo điều kiện cho người nộp thuế chứng minh, giải trình về số liệu, dữ liệu của đối tượng so sánh độc lập sử dụng trong Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Vì vậy phải giữ được nguồn gốc từng dữ liệu so sánh, in kèm ngày truy xuất và nguồn, để có cái mà giải trình.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia dùng vào việc gì
- Cơ quan thuế quản lý, sử dụng báo cáo này phục vụ công tác quản lý rủi ro và trao đổi thông tin theo quy định và cam kết của Việt Nam tại Thỏa thuận quốc tế về thuế.
- Không sử dụng để điều chỉnh hoặc ấn định giá giao dịch liên kết.
Quản lý rủi ro
- Cơ quan thuế quản lý, sử dụng thông tin của người nộp thuế có giao dịch liên kết phục vụ công tác quản lý rủi ro.
- Và áp dụng quản lý rủi ro trong việc lập kế hoạch kiểm tra doanh nghiệp có quan hệ liên kết và giao dịch liên kết.
Việc cần làm
- Nộp đủ và đúng Phụ lục I cùng tờ khai quyết toán, đây là cửa đầu tiên bị soi.
- Chuẩn bị sẵn Hồ sơ xác định giá theo Phụ lục II, Phụ lục III trước khi có yêu cầu.
- Nhận yêu cầu xuất trình: đếm ngay thời hạn, vì quá hạn là căn cứ ấn định.
- Lưu nguồn gốc xuất xứ của từng dữ liệu so sánh, kèm ngày truy xuất và tên cơ sở dữ liệu.
- Loại bỏ khỏi hồ sơ mọi dữ liệu không nêu được nguồn, dù con số có vẻ hợp lý.
- Rà lại việc mình có thuộc diện miễn kê khai, miễn lập hồ sơ hay không, vì vi phạm ở đây cũng bị ấn định.
- Xác định trước những thông tin nào là trọng yếu theo ba tiêu chí ảnh hưởng.
- Bị ấn định: dùng quyền chứng minh, giải trình về số liệu đối tượng so sánh độc lập.
- Doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia: nhớ Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia không phải căn cứ ấn định giá.
Cơ quan thuế được ấn định những gì trong giao dịch liên kết?
Mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận, thu nhập chịu thuế hoặc số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
Những trường hợp nào bị ấn định?
Không kê khai, kê khai không đầy đủ hoặc sai, không nộp Phụ lục I; cung cấp không đầy đủ hoặc không xuất trình Hồ sơ xác định giá đúng thời hạn theo yêu cầu; dùng thông tin giao dịch độc lập không trung thực hoặc tài liệu không hợp pháp, không rõ nguồn gốc; và vi phạm quy định về miễn kê khai, miễn lập hồ sơ.
Thông tin thế nào là trọng yếu?
Là thông tin gây ảnh hưởng đến kết quả phân tích lựa chọn đối tượng so sánh độc lập tương đồng, đến phương pháp xác định giá giao dịch liên kết, hoặc đến kết quả điều chỉnh mức giá, tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ phân bổ lợi nhuận.
Sổ sách đầy đủ có bị ấn định không?
Có. Khi người nộp thuế vi phạm pháp luật về thuế nhưng thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, việc ấn định doanh thu, chi phí hoặc thu nhập chịu thuế được thực hiện theo nguyên tắc phân tích, so sánh và phương pháp xác định giá giao dịch liên kết.
Doanh nghiệp có được giải trình không?
Có. Cơ quan thuế có trách nhiệm tạo điều kiện cho người nộp thuế chứng minh, giải trình về số liệu, dữ liệu của đối tượng so sánh độc lập sử dụng trong Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia có dùng để ấn định giá không?
Không. Báo cáo này được sử dụng phục vụ công tác quản lý rủi ro và trao đổi thông tin theo cam kết quốc tế, không sử dụng để điều chỉnh hoặc ấn định giá giao dịch liên kết.
Dữ liệu so sánh lấy từ nguồn không rõ có bị coi là vi phạm không?
Có. Dựa vào tài liệu, dữ liệu và chứng từ không hợp pháp, không hợp lệ hoặc không nêu rõ nguồn gốc xuất xứ để xác định mức giá, tỷ suất lợi nhuận hay tỷ lệ phân bổ lợi nhuận là một trong các căn cứ để cơ quan thuế ấn định.
Cơ quan thuế chọn doanh nghiệp kiểm tra thế nào?
Áp dụng quản lý rủi ro trong việc lập kế hoạch kiểm tra doanh nghiệp có quan hệ liên kết và giao dịch liên kết, trên cơ sở thông tin của người nộp thuế có giao dịch liên kết.
- Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết, Điều 21
- Luật Quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15, Điều 24
Xem thêm: Các bên có quan hệ liên kết: ngưỡng 25%, 10% và quan hệ gia đình
[…] Xem thêm: Ấn định giá giao dịch liên kết: bốn trường hợp bị áp […]