Phân phối lợi nhuận sau thuế ở doanh nghiệp có vốn nhà nước

Bài viết theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 68/2025/QH15 và Nghị định 366/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026

Mức trích Quỹ đầu tư phát triển không mặc định là 50%, mà bám theo nhu cầu sử dụng ghi trong chiến lược hoặc kế hoạch kinh doanh năm sau. Và doanh nghiệp không thực hiện xếp loại thì không được trích quỹ khen thưởng, phúc lợi.

Trừ trước khi phân phối

• Chia lãi cho các thành viên góp vốn theo hợp đồng hợp tác kinh doanh, nếu có.
• Bù đắp lỗ của các năm trước đã hết thời hạn được trừ vào lợi nhuận trước thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu có.

Ba nhóm chi phí xử lý từ lợi nhuận sau thuế

Quỹ đầu tư phát triển

Luật đặt trần không quá 50% lợi nhuận sau thuế. Nghị định 366/2025/NĐ-CP chỉ ra cách xác định mức trích thực tế bám vào nhu cầu sử dụng ghi trong chiến lược phát triển hoặc kế hoạch kinh doanh của năm tiếp theo đã được ban hành.

Với tổ chức tín dụng, mức trích không quá 50% vào Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và Quỹ đầu tư phát triển theo Luật Các tổ chức tín dụng, và việc phân phối lợi nhuận sau thuế thực hiện theo pháp luật về các tổ chức tín dụng.

Quỹ khen thưởng, phúc lợi bám vào xếp loại

Quỹ khen thưởng chi cho ai

• Thưởng cuối năm, thưởng thường kỳ, thưởng đột xuất, thưởng theo pháp luật thi đua khen thưởng cho người lao động, gồm cả người quản lý doanh nghiệp và kiểm soát viên làm việc theo hợp đồng lao động cũng như do Nhà nước bổ nhiệm.
• Thưởng cho cá nhân và đơn vị ngoài doanh nghiệp có đóng góp nhiều cho hoạt động kinh doanh, công tác quản lý.
• Mức thưởng do Tổng giám đốc hoặc Giám đốc quyết định, quy định tại Quy chế quản lý sử dụng quỹ.

Quỹ phúc lợi chi cho việc gì

• Đầu tư xây dựng hoặc sửa chữa công trình phúc lợi của doanh nghiệp.
• Chi cho hoạt động phúc lợi của người lao động, gồm cả người quản lý và kiểm soát viên.
• Góp một phần vốn để đầu tư xây dựng công trình phúc lợi chung trong ngành hoặc với đơn vị khác theo hợp đồng.
• Trợ cấp khó khăn đột xuất cho người lao động, kể cả người đã về hưu, về mất sức, lâm vào hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa, hoặc làm công tác từ thiện xã hội.

Phần lợi nhuận còn lại

Sau khi trích các quỹ, doanh nghiệp nộp phần lợi nhuận còn lại vào ngân sách nhà nước, trừ trường hợp sử dụng để bổ sung vốn điều lệ hoặc đầu tư dự án. Thẩm quyền, trình tự, thủ tục bổ sung vốn điều lệ thực hiện theo Điều 10 và Điều 11 Nghị định 366/2025/NĐ-CP.

Việc cần làm

• Chốt chiến lược phát triển hoặc kế hoạch kinh doanh năm sau trước khi tính mức trích Quỹ đầu tư phát triển.
• Lượng hóa nhu cầu sử dụng Quỹ đầu tư phát triển để biết trích 50% hay trích theo nhu cầu.
• Hoàn tất đánh giá, xếp loại doanh nghiệp trước khi trích quỹ khen thưởng, phúc lợi.
• Tính lại tổng quỹ lương thực hiện của năm đánh giá rồi chia 12 để ra một tháng lương.
• Thiếu nguồn: cân nhắc giảm trừ phần trích Quỹ đầu tư phát triển, trong giới hạn mức đã trích năm đó.
• Tách riêng chi phí xử lý từ lợi nhuận sau thuế theo điểm b và c, vì đó là chi phí không được trừ khi tính thuế.
• Ban hành Quy chế quản lý, sử dụng quỹ để có căn cứ chi.
• Xác định phần lợi nhuận còn lại và lịch nộp ngân sách nhà nước, trừ phần dùng để bổ sung vốn điều lệ hoặc đầu tư dự án.

Xem thêm: Phân tích báo cáo tài chính: cảnh báo những dấu hiệu nguy hiểm