Bài viết theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, phần Nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Vốn điều lệ ghi trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là một con số, vốn trên sổ kế toán là một con số khác. Thông tư 99 nói thẳng: chỉ ghi phần đã thực góp.
- Vốn chủ sở hữu là phần tài sản thuần còn lại thuộc sở hữu của cổ đông, thành viên góp vốn.
- Không được ghi theo vốn điều lệ trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Luôn ghi theo số thực góp, không theo số cam kết sẽ góp.
- Góp bằng tài sản phi tiền tệ thì ghi theo giá trị hợp lý tại ngày góp vốn.
- Góp bằng tài sản vô hình theo pháp luật doanh nghiệp và sở hữu trí tuệ.
- Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo: căn cứ hợp đồng để xác định là nợ hay vốn.
Ghi theo số thực góp
Doanh nghiệp không được ghi nhận vốn góp của chủ sở hữu theo vốn điều lệ trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư. Khoản vốn góp huy động, nhận từ các chủ sở hữu luôn được ghi nhận theo số thực góp, không ghi nhận theo số cam kết sẽ góp.
Vốn chủ sở hữu phải được phản ánh, theo dõi chi tiết theo từng nguồn hình thành, như vốn góp của chủ sở hữu, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, chênh lệch đánh giá lại tài sản.
Góp vốn bằng tài sản
| Loại tài sản góp vốn | Cách ghi nhận |
|---|---|
| Tài sản phi tiền tệ | Ghi nhận theo giá trị hợp lý của tài sản tại ngày góp vốn |
| Tài sản vô hình như bản quyền, quyền sử dụng tài sản, thương hiệu, nhãn hiệu | Thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật về sở hữu trí tuệ; doanh nghiệp căn cứ bản chất của hợp đồng để hạch toán cho phù hợp |
Vốn của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp căn cứ thỏa thuận và hợp đồng nhận vốn góp giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Từ đó xác định và hạch toán khoản vốn đã nhận là nợ phải trả hoặc vốn chủ sở hữu, trên cơ sở nguyên tắc và quy định của Chuẩn mực kế toán, Chế độ kế toán.
Số dư tài khoản 441 và 466 chuyển sang 4118
Đối với số dư tài khoản 441 nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và tài khoản 466 nguồn kinh phí hình thành tài sản cố định, nếu có, đã được kết chuyển sang tài khoản 4118 vốn khác, doanh nghiệp báo cáo chủ sở hữu hoặc cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý, và căn cứ vào quyết định xử lý đó để hạch toán cho phù hợp.
Việc quản lý, sử dụng các nguồn hoặc quỹ thuộc vốn đầu tư chủ sở hữu và việc phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật liên quan.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 411 vốn đầu tư của chủ sở hữu
Vốn điều lệ 10 tỷ mà mới góp 3 tỷ thì sổ ghi bao nhiêu?
Ghi 3 tỷ. Vốn góp luôn ghi nhận theo số thực góp, không theo vốn điều lệ trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Góp vốn bằng ô tô thì ghi giá nào?
Theo giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ tại ngày góp vốn.
Góp vốn bằng thương hiệu được không?
Việc nhận vốn góp bằng tài sản vô hình như bản quyền, quyền sử dụng tài sản, thương hiệu, nhãn hiệu thực hiện theo pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Tiền nhà đầu tư rót vào startup ghi là nợ hay vốn?
Căn cứ thỏa thuận và hợp đồng nhận vốn góp để xác định là nợ phải trả hoặc vốn chủ sở hữu, theo nguyên tắc của Chuẩn mực kế toán và Chế độ kế toán.
Vốn chủ sở hữu theo dõi chi tiết theo cái gì?
Theo từng nguồn hình thành: vốn góp của chủ sở hữu, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, chênh lệch đánh giá lại tài sản.
Số dư tài khoản 441 cũ xử lý thế nào?
Báo cáo chủ sở hữu hoặc cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý, rồi căn cứ quyết định đó để hạch toán.
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần Nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu.
