Mức lương cơ sở hiện hành và những chỗ kế toán hay áp dụng nhầm

Cập nhật theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm xã hội 2024 số 41/2024/QH15

Mức lương cơ sở là con số kế toán tra đi tra lại nhiều lần trong năm. Nhưng có một thay đổi khiến việc tra cứu quen thuộc trở nên nguy hiểm: với doanh nghiệp, mức lương cơ sở đã không còn là mốc để tính đóng bảo hiểm xã hội.

1. MỨC LƯƠNG CƠ SỞ HIỆN HÀNH

Tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP ban hành ngày 15/5/2026, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, Chính phủ quy định mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng một tháng, áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Cũng tại Nghị định này, mức lương cơ sở được dùng làm căn cứ để tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác đối với đối tượng thuộc phạm vi áp dụng; tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí theo quy định của pháp luật; và tính các khoản trích cùng các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.

Về thẩm quyền điều chỉnh, Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở sau khi báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định, trên cơ sở khả năng ngân sách nhà nước, chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế của đất nước.

2. CHẾ ĐỘ TIỀN THƯỞNG ĐI KÈM

Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định cả chế độ tiền thưởng. Quỹ tiền thưởng hằng năm nằm ngoài quỹ khen thưởng theo Luật Thi đua, khen thưởng, và được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị. Tổng quỹ tiền lương làm căn cứ tính không bao gồm phụ cấp.

3. CHỖ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP HAY ÁP DỤNG NHẦM

Đây là kiểu sai không gây lệch số ngay, nên rất khó phát hiện. Nó chỉ bật ra khi hai mức tách nhau, và lúc đó toàn bộ kỳ đã trôi qua với số liệu sai.

4. VIỆC NÊN RÀ SOÁT NGAY

• Tìm trong quy chế lương, quy chế tài chính và hợp đồng lao động những chỗ còn viện dẫn mức lương cơ sở cho mục đích bảo hiểm xã hội, đổi sang mức tham chiếu.
• Kiểm tra công thức trần đóng bảo hiểm xã hội trên phần mềm tính lương, xem đang tham chiếu tới tham số nào.
• Với đơn vị hành chính sự nghiệp, cập nhật mức 2.530.000 đồng vào bảng lương theo hệ số kể từ kỳ lương tháng 7/2026.
• Rà lại các khoản trích theo lương và các chế độ tính theo mức lương cơ sở của nhóm đối tượng hưởng lương từ ngân sách.

Với doanh nghiệp muốn tách bạch rõ các tham số tiền lương và bảo hiểm ngay trong hệ thống sổ sách, phần mềm kế toán VFRS tại vfrs.vn cho phép khai báo tham số theo từng mốc thời gian, nên khi mức tham chiếu thay đổi thì chỉ cần cập nhật một chỗ.