Ký hợp đồng lao động ở nhiều nơi: đóng bảo hiểm thế nào

Bài viết theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi số 51/2024/QH15, Luật Việc làm số 74/2025/QH15 và Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13

Một người ký hợp đồng lao động với hai công ty là chuyện hợp pháp và khá phổ biến. Rắc rối nằm ở chỗ bốn loại bảo hiểm áp bốn quy tắc khác nhau, và một trong bốn quy tắc vừa đổi từ ngày 01/07/2025 mà nhiều nơi vẫn làm theo cách cũ.

Bốn loại bảo hiểm, bốn quy tắc

Ba dòng đầu quy về một nơi, dòng cuối trải ra mọi nơi. Lý do của dòng cuối nằm ở bản chất rủi ro: người lao động có thể gặp tai nạn tại bất kỳ nơi làm việc nào, nên mỗi người sử dụng lao động phải góp vào quỹ cho phần thời gian người đó làm cho mình.

Quy tắc bảo hiểm y tế đã đổi từ 01/07/2025

Đây là điểm nhiều bộ phận nhân sự còn làm theo văn bản cũ. Hai bản quy định như sau.

Cách ghi nhớ gọn: từ 01/07/2025, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp đi chung một hợp đồng, và hợp đồng đó là hợp đồng giao kết đầu tiên.

Khi hợp đồng đầu tiên tạm hoãn

Điểm a khoản 5 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 xử lý tiếp tình huống hợp đồng đang làm căn cứ đóng bị tạm hoãn. Nếu hai bên không có thỏa thuận về việc vẫn đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian tạm hoãn thì việc tham gia chuyển sang hợp đồng kế tiếp theo thứ tự về thời gian có hiệu lực của các hợp đồng đã ký.

Thứ tự ở đây là thời gian có hiệu lực của hợp đồng, một mốc có thể khác ngày ký. Doanh nghiệp lưu hồ sơ nên ghi cả hai mốc để khi cần chứng minh thứ tự thì có căn cứ.

Nếu hai bên có thỏa thuận vẫn đóng trong thời gian tạm hoãn thì hợp đồng đó giữ nguyên vai trò làm căn cứ, không phải chuyển sang nơi khác rồi sau này chuyển ngược lại.

Nghĩa vụ của nơi làm việc thứ hai

Công ty Y trong ví dụ trên vẫn phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo hợp đồng đã ký với ông A, tính trên tiền lương làm căn cứ đóng tại công ty mình. Đây là nghĩa vụ độc lập, không phụ thuộc việc ông A đã đóng bảo hiểm xã hội ở công ty X.

Về ba khoản còn lại, khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động quy định với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thì người sử dụng lao động phải chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương mức mà mình phải đóng theo quy định.

Điều kiện đi kèm quyền ký nhiều nơi

Khoản 1 Điều 19 Bộ luật Lao động cho phép giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động, kèm một điều kiện: phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các nội dung đã giao kết.

• Bảo đảm thời giờ làm việc ở nơi này không cản trở việc thực hiện hợp đồng ở nơi kia.
• Tuân thủ điều khoản về bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ nếu hợp đồng có thỏa thuận.
• Cung cấp thông tin trung thực khi giao kết, theo khoản 2 Điều 16.
• Với công việc thuộc diện phải khai báo hoặc bị hạn chế kiêm nhiệm theo pháp luật chuyên ngành, kiểm tra quy định ngành trước khi ký.

Việc của bộ phận nhân sự

• Khi tuyển người, hỏi rõ và ghi lại đã có hợp đồng lao động nơi khác hay chưa, kèm ngày có hiệu lực.
• Xác định mình là nơi thứ nhất hay thứ hai để biết phải đóng đủ bốn loại hay chỉ đóng tai nạn lao động.
• Rà lại các trường hợp đang đóng bảo hiểm y tế theo hợp đồng lương cao nhất, chuyển về đúng quy tắc hiện hành.
• Theo dõi các hợp đồng đang tạm hoãn ở nơi khác, vì việc đó có thể làm mình trở thành nơi phải đóng.
• Ghi rõ trong quy chế cách xử lý khoản chi trả thêm cho người đã đóng bảo hiểm ở nơi khác.

Xem thêm: Tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn