Bài viết theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, Điều 7, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Thông tư 99 trao cho doanh nghiệp quyền phân cấp khá rộng với chi nhánh. Nhưng có một điều không phân cấp được: báo cáo tài chính cuối cùng vẫn phải gộp đủ cả nhà.
Đơn vị trực thuộc là ai
Điều 7 Thông tư 99 định nghĩa gọn: đơn vị trực thuộc là đơn vị phụ thuộc theo quy định của pháp luật doanh nghiệp. Doanh nghiệp có trách nhiệm tổ chức bộ máy kế toán, và được quyết định công tác kế toán cho các đơn vị trực thuộc, phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh, yêu cầu quản lý của đơn vị mình, và không trái với quy định của pháp luật.
Quyền thứ nhất: vốn cấp cho chi nhánh ghi vào đâu
Doanh nghiệp được quyền phân cấp cho đơn vị trực thuộc trong việc ghi nhận khoản vốn mà doanh nghiệp cấp cho đơn vị trực thuộc là nợ phải trả, hoặc là vốn chủ sở hữu. Hai cách ghi này dẫn tới hai bức tranh khác nhau trên sổ của chi nhánh, nên lựa chọn cần được ghi rõ trong quy chế nội bộ và giữ nhất quán qua các kỳ.
Quyền thứ hai: luân chuyển nội bộ có ghi doanh thu không
Doanh nghiệp được quyền phân cấp cho đơn vị trực thuộc ghi nhận hoặc không ghi nhận doanh thu, giá vốn khi luân chuyển sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ giữa các khâu trong nội bộ.
Việc ghi nhận hay không ghi nhận doanh thu, giá vốn khi luân chuyển nội bộ không phụ thuộc vào hình thức của chứng từ kế toán, dù đó là hóa đơn hay chứng từ luân chuyển nội bộ.
Quyết định dựa trên mô hình và yêu cầu quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Nghĩa là việc xuất hóa đơn cho chi nhánh, vốn là nghĩa vụ theo pháp luật hóa đơn, tự nó chưa buộc kế toán phải ghi doanh thu.
Quyền thứ ba: chi nhánh có lập báo cáo tài chính không
Doanh nghiệp được quyền phân cấp cho đơn vị trực thuộc lập báo cáo tài chính hay không lập báo cáo tài chính. Đây là quyền của doanh nghiệp, không phải nghĩa vụ mặc định của chi nhánh.
Báo cáo tài chính của doanh nghiệp khi nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc công khai theo quy định đều phải bao gồm thông tin tài chính của cả trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc.
Điều này đúng bất kể doanh nghiệp có phân cấp hay không phân cấp cho đơn vị trực thuộc lập báo cáo tài chính.
Nói gọn, phân cấp là chuyện tổ chức bên trong. Ra tới cơ quan nhà nước và ra tới người đọc báo cáo, doanh nghiệp vẫn là một khối thống nhất.
Xem thêm: Báo cáo tài chính theo Thông tư 99: ai phải lập và lập những gì
Chi nhánh có bắt buộc lập báo cáo tài chính không?
Doanh nghiệp được quyền phân cấp cho đơn vị trực thuộc lập hoặc không lập báo cáo tài chính.
Vốn cấp cho chi nhánh ghi vào đâu?
Doanh nghiệp được phân cấp cho đơn vị trực thuộc ghi nhận khoản vốn đó là nợ phải trả hoặc là vốn chủ sở hữu.
Xuất hàng cho chi nhánh có phải ghi doanh thu không?
Doanh nghiệp được quyền phân cấp ghi nhận hoặc không ghi nhận doanh thu, giá vốn khi luân chuyển nội bộ.
Xuất hóa đơn cho chi nhánh thì bắt buộc ghi doanh thu phải không?
Không bắt buộc. Việc ghi nhận không phụ thuộc vào hình thức của chứng từ kế toán, dù là hóa đơn hay chứng từ luân chuyển nội bộ.
Báo cáo tài chính công ty có phải gộp số chi nhánh không?
Có. Báo cáo khi nộp hoặc công khai đều phải bao gồm thông tin tài chính của cả trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc.
Đơn vị trực thuộc được hiểu thế nào?
Là đơn vị phụ thuộc theo quy định của pháp luật doanh nghiệp.
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: Điều 7 và Điều 16.
